Ułaskawienie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ułaskawienie – indywidualny akt ingerencji odpowiedniego organu władzy wykonawczej lub ustawodawczej w kompetencje władzy sądowniczej polegający najczęściej na całkowitym darowaniu kary lub też częściowym złagodzeniu postanowień wyroku sądowego.

Ułaskawienie jest tradycyjną prerogatywą głowy państwa (w przeszłości monarchy).

Ułaskawienie w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce obecnie prawem łaski dysponuje na podstawie art. 139 Konstytucji Prezydent RP, jest jednak aktem bezskutecznym wobec osób skazanych przez Trybunał Stanu, orzeczeń trybunałów międzynarodowych, a także rozstrzygnięć w sprawach cywilnoprawnych. W okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej prawem tym dysponowała Rada Państwa.

Warunkiem rozpatrzenia przez prezydenta prośby o ułaskawienie jest poparcie jej przez sąd lub prokuratora generalnego (chyba że za skazanym specjalnie wstawia się sam prezydent). O ułaskawienie może wnioskować nie tylko skazany, ale także jego bliscy.

Aktem łaski władzy ustawodawczej jest amnestia.

Ułaskawienie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów[edytuj | edytuj kod]

W okresie I Rzeczypospolitej uprawnieniem zbliżonym do prawa łaski dysponował sąd sejmowy sprawowany przez Izbę Poselską. Mógł odwołać wyrok innych sądów szlacheckich nie tylko z powodów proceduralnych, ale też, jeśli uznał go za niesłuszny lub nazbyt surowy. Król nie miał wpływu na tę instytucję, co było praktyką odmienną od większości współczesnych monarchii europejskich[1].

Statystyka ułaskawień prezydentów III RP[edytuj | edytuj kod]

Proporzec Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.svg

     Ułaskawienia podpisane

     Odmowy ułaskawienia

  1. Lech Wałęsa ułaskawił 3454 osoby; odmówił ułaskawienia 384 osobom.
  2. Aleksander Kwaśniewski ułaskawił 3295 osób; odmówił ułaskawienia 795 osobom (I kadencja).
  3. Aleksander Kwaśniewski ułaskawił 993 osoby; odmówił ułaskawienia 1317 osobom (II kadencja).
  4. Lech Kaczyński ułaskawił 201 osób; odmówił ułaskawienia 913 osobom.
  5. Bronisław Komorowski ułaskawił 360 osób; odmówił ułaskawienia 1546 osobom.
  6. Andrzej Duda ułaskawił 4 osoby[2] (do listopada 2015); odmówił ułaskawienia 23 osobom (do listopada 2015)[3].

Najbardziej znane akty ułaskawień w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Juliusz Bardach: Historia ustroju i prawa polskiego. Warszawa: LexisNexis, 2009, s. 265-266.
  2. Prezydent ułaskawił m.in. b. szefa CBA Mariusza Kamińskiego. Polska Agencja Prasowa, 17 listopada 2015. [dostęp 17 listopada 2015].
  3. Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej / Legislacja / Prawo łaski. www.prezydent.pl. [dostęp 2015-11-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Piotr Rogoziński, Instytucja ułaskawienia w prawie polskim, Wolters Kluwer Polska, 2009, ISBN 978-83-264-0056-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.