Sajó

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Slaná w słowackim Plešivcu
Rzeka Sajó w pobliżu Sajónémeti
Ujście do Cisy

Sajó [po węgiersku czyt. "Szajo"] (słow. Slaná, d. polski Słona[1]) – rzeka w środkowej Słowacji i w północno-wschodnich Węgrzech, w dorzeczu Dunaju. Długość – 229 km, z tego 110 km na Słowacji, 129 km na Węgrzech, powierzchnia zlewni – 5545 km2.

Przebieg[edytuj]

Slaná ma źródła na wysokości ok. 1360 m n.p.m. na północnych stokach masywu Stolicy w Górach Stolickich (w Rudawach Gemerskich). Spływa początkowo w kierunku wschodnim, po przyjęciu lewobrzeżnego dopływu (Dobšinský potok) poniżej miasta Dobszyna skręca w kierunku południowo-wschodnim. Następnie koło Rožňavy zatacza szeroki łuk skręcając na południe. W najbardziej wysuniętym na wschód miejscu tego łuku przecina miasto Rožňava. Potem równie obszernym łukiem płynie na południe.

Po wpłynięciu do Kotliny Rimawskiej przyjmuje trzy prawe dopływy: Štítnik, Muráň i Turiec. Na granicy słowacko-węgierskiej, koło miejscowości Lenartovce przyjmuje prawy dopływ Rimavę i skręca na wschód. Na terenie Węgier wielkim łukiem omija od północy i wschodu Góry Bukowe, przecinając miasta Kazincbarcika i Miszkolc. Za Miszkolcem przyjmuje swój największy dopływ Hornád i koło miejscowości Tiszaújváros uchodzi do Cisy.

Główne dopływy[edytuj]

Główne dopływy na Słowacji: Betliarsky potok, Čapášsky potok, Čremošná, Čučmiansky potok, Dobšinský potok, Dolinský potok, Dolinský potok, Gampeľ, Gočovský potok, Henckovský potok, Honský potok, Kobeliarovský potok, Kolesársky potok, Krokovský potok, Laz, Lučica, Mlynná, Muráň, Pališov potok, Potôčik, Riečica, Rovniansky potok, Rožňavský potok, Skalný potok, Súľovský potok, Šop, Štítnik, Trsteník, Turiec, Vlachovský potok, Zlatý potok, Žoltkovský potok[2]

Historia[edytuj]

Bitwa nad rzeką Sajó między wojskami Bolesława Krzywoustego a oddziałami węgierskimi miała miejsce w roku 1132. Później, na terenie Komitatu Borsod-Abaúj-Zemplén 11 kwietnia 1241 rozegrała się bitwa na równinie Mohi.

Sajó to także węgierska nazwa rzeki Șieu w Rumunii.

Przypisy

  1. Słona w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. X: Rukszenice – Sochacze. Warszawa, 1889.
  2. Turystyczna i satelitarna mapa Słowacji. [dostęp 2017-08-17].