Scholastyka Ostaszewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Scholastyka Ostaszewska
Herb
Ostoja
Rodzina Ostaszewscy
Data i miejsce urodzenia 1805
Choszczewka
Ojciec Franciszek Klicki
Matka Marianna Koźniewska
Mąż

Wiktor Ostaszewski

Dzieci

Sabina
1v. Kamieńska,
2v. Rostkowska,
Władysław

Scholastyka Katarzyna Ostaszewska (ur. 1805, zm. po 1850) – polska działaczka niepodległościowa w zaborze rosyjskim związana z kręgiem tzw. Entuzjastek, dążących do zwiększenia aktywności kobiet w życiu publicznym.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się w 1805 roku w miejscowości Choszczewka jako córka Franciszka Klickiego, dziedzica dóbr Choszczewki i Marianny z Koźniewskich. W wieku kliku lat straciła ojca i była wychowywana przez matkę.

W wieku 18 lat wyszła za mąż za Wiktora Ostaszewskiego, posiadacza dóbr ziemskich Brzozowo Nowe, któremu urodziła dwoje dzieci: córkę Sabinę (1824-1853) i syna Władysława (1827-1863).[1]

Ok. 1827-1830 zakupiła z mężem majątek ziemski Łączyno Stare. Po powstaniu listopadowym (w którym wziął udział m.in. jej stryjeczny brat, generał Stanisław Klicki) przeniosła się z rodziną do Warszawy. W 1843 roku zmarł w Warszawie jej mąż.[2]

W Warszawie rozwinęła działalność konspiracyjną i utrzymywała bliskie związki z działaczami niepodległościowej Organizacji 1848 roku. Należała do organizatorek kobiecej komórki Organizacji. Związała się z kręgiem Entuzjastek, pierwszą polską grupą feministyczną dążącą z jednej strony do zwiększenia aktywności kobiet w życiu publicznym, z drugiej zaś do samorealizacji.[3]

Jej warszawskie mieszkanie było przez wiele lat przytuliskiem dla młodzieży spiskowej i ośrodkiem konspiracji niepodległościowej.[4] Stanowiło ważny salon towarzyski; w skład uczestników spotkań wchodzili ludzie najbardziej zaufani i zaangażowani w działalność konspiracyjną. Na spotkaniach w jej domu w Warszawie bywali m.in. Teodozjusz Krzywicki, Narcyza Żmichowska, przychodziło też niemało młodych spiskowców, ich krewnych, przyjaciół, znajomych.[5]

Przewoziła z Krakowa do Warszawy zakazane wydawnictwa. Ułatwiała i pośredniczyła w korespondencji spiskowców z działaczami niepodległościowymi w innych zaborach.[6] Pomagał jej w tym syn, Władysław Ostaszewski, związany z organizacją spiskową Henryka Krajewskiego, który jako inżynier kolei żelaznej wykorzystywał pracę na kolei do kontaktów ze spiskowcami i do kolportażu wydawnictw.

W 1851 Komisja Śledcza w Warszawie, powołana przez władze rosyjskie do tropienia przestępstw politycznych w Królestwie, nakazała roztoczyć nad nią ścisły nadzór policyjny.[7] Data jej śmierci nie jest znana. Jej syn, Władysław Ostaszewski (1827–1863), poległ w powstaniu styczniowym.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Akt małżeństwa: Dzierzgowo, 25/1823, zob. też: Seweryn Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. 13, Warszawa 1916, s. 70 i Elżbieta Sęczys, "Szlachta wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836-1861", Warszawa 2007, s. 499
  2. Akt zgonu: Warszawa, parafia św. Andrzeja, 290/1843. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Zob. Nekrologi w „Kurierze Warszawskim”
  3. Walerian Staniszewski, "Pamiętniki więźnia stanu i zesłańca", Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW, 1994, s. 74-75
  4. "Losy Polaków w XIX-XX w. Studia ofiarowane profesorowi Stefanowi Kieniewiczowi w osiemdziesiątą rocznicę Jego urodzin", Państ. Wydawn. Naukowe, Warszawa 1987, s. 245
  5. W. Djakow, "Warszawska organizacja konspiracyjna 1848 roku", Kwartalnik historyczny, Tom 83, 1976, z. 2, s. 356, 366; "Kobieta i świat polityki : Polska na tle porównawczym w XIX i w początkach XX wieku: zbiór studiów", pod red. Anny Żarnowskiej i Andrzeja Szwarca, Warszawa, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego, wyd. "DiG", 1994, s. 244
  6. Anna Minkowska, "Oganizacja spiskowa 1848 roku w Królestwie Polskim", wyd. 1923, s. 108; "Piśmiennictwo - systemy kontroli - obiegi alternatywne". T. 2, pod red. Janusza Kosteckiego i Aliny Brodzkiej, Warszawa 1992, s. 75
  7. Włodzimierz A. Djakow, Adam Gałkowski, Wiktoria Śliwowska, Włodzimierz Z. Zajcew, "Uczestnicy ruchów wolnościowych w latach 1832-1855 (Królestwo Polskie). Przewodnik biograficzny", Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław 1990, s. 332