Serdecznik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Serdecznik
Ilustracja
Serdecznik pospolity
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina jasnotowate
Rodzaj serdecznik
Nazwa systematyczna
Leonurus L.
Sp. Pl. 584. 1753
Typ nomenklatoryczny
Leonurus cardiaca L.[2]

Serdecznik (Leonurus L.) – rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych. Obejmuje ok. 25 gatunków[3]. Rośliny te rosną głównie w Azji, w basenie Morza Śródziemnego, w tym w Europie (także w Polsce) rośnie jeden gatunek – serdecznik pospolity L. cardiaca[4][3]. Roślina ta wykorzystywana była w ziołolecznictwie oraz uzyskiwano z niej zielony barwnik[3][5]. Lokalnie jako roślina lecznicza wykorzystywany był także L. japonicus i L. sibiricus[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Leonurus japonicus
Pokrój
Byliny osiągające do 1 m wysokości, często z wieloma łodygami[5].
Liście
Naprzemianległe, pozbawione zapachu, zwykle głęboko wcinane i w efekcie trój- lub pięciołatkowe[5].
Kwiaty
Drobne, zebrane w licznych okółkach. Kielich zrosłodziałkowy, zakończony 5 sztywnymi, kolczastymi ząbkami. Korona zrosłopłatkowa, jasnofioletowa. Płatki tworzą rurkę zakończoną dwoma wargami, górną kapturkowatą, owłosioną i dolną trójłatkową. Pręciki cztery. Zalążnia złożona z dwóch owocolistków, dwukomorowa, w każdej komorze z dwoma zalążkami. Szyjka słupka pojedyncza, cienka[5].
Owoce
Czterodzielne rozłupnie, rozpadające się na cztery pojedyncze, trójkanciaste rozłupki z włoskami na końcu[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonomiczne[2]

Cardiaca Mill.

Homonimy taksonomiczne[2]

Leonurus Mill.

Pozycja taksonomiczna

Rodzaj z plemienia Leonureae z podrodziny Lamioideae z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae Lindl.)[6]. Dawniej włączano tu pod nazwą Leonurus marrubiastrum wyodrębniany w osobny rodzaj jako szczeciogon szantowaty Chaiturus marrubiastrum[3].

Wykaz gatunków[7]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  2. a b c Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-05].
  3. a b c d e David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 517. ISBN 978-1-107-11502-6.
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  5. a b c d e Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 294. ISBN 0-333-74890-5.
  6. Genus: Leonurus L.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-04-04].
  7. Leonurus. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-04-05].