Serwer czasu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Time server Elproma-front panel.jpg

Serwer czasu – specjalizowany serwer dostarczający wzorcowy czas UTC do komputerów za pomocą sieci lokalnej lub rozległej.

Zasada działania[edytuj]

Serwer przekazuje informację o czasie wykorzystując protokoły NTP i SNTP. Serwer wyposażony jest w wyjścia Ethernet oraz liczne dodatkowe interfejsy komunikacyjne: RS-232, 1PPS, IRIG-B, PTP/IEEE1588 i inne. Wzorcowy czas pobierany jest bezpośrednio z zegarów atomowych lub za pośrednictwem satelitarnych systemów nawigacyjnych GPS, GLONASS, EGNOS, WAAS, a w niedalekiej przyszłości również z europejskiego systemu Galileo i chińskiego Compass. Zaletą serwerów czasu jest możliwość pobierania czasu z wielu źródeł referencyjnych jednocześnie np. GPS, DCF77, a nawet z zegarynki telefonicznej. Serwer posiada specjalne wewnętrzne systemy synchronizacji i podtrzymywania czasu oparte na wysokiej jakości oscylatorach kwarcowych (np. OCXO, TCXO) lub generatorach rubidowych, opracowanych na wypadek awarii radiowych układów odbiorczych. Serwery dostarczają czas z precyzją lepszą niż 10 ms przez Internet i lepszą niż 1 ms w LAN, a ograniczenie to wynika wyłącznie z możliwości współczesnego, powszechnie dostępnego sprzętu sieciowego. Najnowsze wersje serwerów wyposażane są coraz częściej w Ethernet synchroniczny z obsługą protokołu PTP v2 (IEEE1588) oferując w tym standardzie precyzje rzędu mikrosekund.

Serwery czasu mają nadawany specjalny numer Stratum (1-15) oznaczający poziom pracy serwera, który należy rozumieć jako informacje jak daleko od zegara atomowego znajduje się dany serwer w procesie synchronizacji czasu. Większość dedykowanych serwerów pracuje w poziomie Stratum 1. W Internecie można też spotkać wiele serwerów Stratum 2. Oznaczenia Stratum są zgodne z przyjętą w protokole NTP strukturą poziomów drzewa z wierzchołkiem Stratum 0 wskazującym zegar atomowy.

Panel tylny serwera czasu zawiera szereg interfejsów do synchronizacji z innymi urządzeniami

Potrzeba synchronizacji czasu[edytuj]

Wraz z rozwojem Internetu zwiększa się liczba operacji i transakcji obsługiwanych drogą elektroniczną. Wymusza to konieczność uporządkowania zdarzeń i ich rejestrację zgodną z chronologią czasu. Elektroniczne systemy bilingowe, elektroniczna bankowość, obsługa giełd i sklepów to jedynie wybrane przykłady e-biznesu, w których czas jest krytyczny dla prawidłowego funkcjonowania całych rozwiązań. Niestety współczesne zegary komputerowe nie należą do dobrych mierników czasu i dlatego ich synchronizację coraz częściej powierza się publicznym serwerom czasu dostępnym w Internecie.

Wiele firm i instytucji państwowych korzysta z własnych dedykowanych serwerów czasu. Ma to miejsce najczęściej gdy stosowana polityka bezpieczeństwa zabrania wewnętrznym sieciom LAN korzystać z dostępu do Internetu. Serwery czasu są również podstawowym źródłem czasu dla procesu elektronicznej autoryzacji i certyfikacji, w tym dla podpisu elektronicznego, elektronicznego lakowania dokumentów oraz ich stemplowania czasem.

Oficjalne serwery NTP dostarczające urzędowy czas UTC(PL) w Polsce[edytuj]

W Polsce oficjalnym źródłem urzędowego czasu UTC są publiczne serwery NTP Głównego Urzędu Miar[1]. Serwery te są bezpośrednio dołączone łączem 1PPS do zegara atomowego (5071A), którego wskazania są kontrolowane i korygowane do innych wzorców skali czasu atomowego tzw. TA.

  • tempus1.gum.gov.pl (194.146.251.100)[2]
  • tempus2.gum.gov.pl (194.146.251.101)[2]

Serwery NTP grupy laboratoriów ds. porównań wzorców czasu[edytuj]

adres serwera adres IP stratum źródło
vega.cbk.poznan.pl 150.254.183.15 3 news-archive.icm.edu.pl (stratum 2), 247.92.156.107 (stratum 1)
ntp.itl.waw.pl 193.110.137.171 1 atomowy zegar cezowy 5071A Instytutu Łączności w Warszawie
ntp.elpromaelectronics.com 5.226.98.186 1 rubidowy atomowy wzorzec firmy STANFORD Research, ELPROMA Łomianki k. Warszawy
zegar.umk.pl, ntp.fizyka.umk.pl 158.75.5.245 1 Polski Optyczny Zegar Atomowy zlokalizowany w Instytucie Fizyki UMK w Toruniu i Krajowym Laboratorium FAMO

Inne serwery czasu w Polsce[edytuj]

adres serwera adres IPv4 adres IPv6 stratum źródło
ntp1.tp.pl 80.50.231.226 1 atomowy zegar cezowy 5071A TP S.A.
ntp2.tp.pl 217.96.29.26 1 atomowy zegar cezowy 5071A TP S.A.
time.coi.pw.edu.pl 194.29.130.252 1
ntp.nask.pl 195.187.245.55 1 GPS
ntp.certum.pl 213.222.200.99 1
info.cyf-kr.edu.pl 149.156.4.11 3 chronos.cru.fr (stratum 2), ntp.genoscope.cns.fr (stratum 1)
ntp.icm.edu.pl 213.135.59.38 2 zegar.umk.pl (stratum 1)
ntp.task.gda.pl 153.19.250.123 2 210.100.177.101 (stratum 1)
ntp1.pl 91.212.242.20 2001:67c:24c:1::20 2 tempus1.gum.gov.pl, tempus2.gum.gov.pl (stratum 1)
ntp2.pl 91.212.242.21 2001:67c:24c:1::21 2 tempus1.gum.gov.pl, tempus2.gum.gov.pl (stratum 1)
time.atman.pl 217.17.34.82 2 ntp.itl.waw.pl (stratum 1)
ntp.centos.com.pl 81.2.136.218 2 ntp1.tp.pl (stratum 1)
ntp.e-utp.net 89.231.96.83 1 GPS NMEA
news-archive.icm.edu.pl 193.219.28.147 2 247.92.156.107 (stratum 1)

Pule serwerów NTP[edytuj]

Poniższe nazwy wskazują losowo na serwery z puli udostępnionych publicznie serwerów NTP. Adresy IP serwerów zmieniają się co godzinę[3].

Polska[edytuj]

  • 0.pl.pool.ntp.org
  • 1.pl.pool.ntp.org
  • 2.pl.pool.ntp.org
  • 3.pl.pool.ntp.org

Europa[edytuj]

  • 0.europe.pool.ntp.org
  • 1.europe.pool.ntp.org
  • 2.europe.pool.ntp.org
  • 3.europe.pool.ntp.org

Świat[edytuj]

  • 0.pool.ntp.org
  • 1.pool.ntp.org
  • 2.pool.ntp.org
  • 3.pool.ntp.org

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Kancelaria Sejmu RP, Internetowy System Aktów Prawnych, isap.sejm.gov.pl [dostęp 2016-08-21].
  2. a b Zmiana adresacji serwerów czasu urzędowego. www.gum.gov.pl, 2016-10-26. [dostęp 2016-11-16].
  3. pool.ntp.org: How do I setup NTP to use the pool?. pool.ntp.org. [dostęp 2017-04-22].

Linki zewnętrzne[edytuj]