Główny Urząd Miar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Główny Miar
Logo Głównego Urzędu Miar
Logo Głównego Urzędu Miar
Ilustracja
Siedziba Głównego Urzędu Miar przy ul. Elektoralnej 2 w Warszawie
Państwo  Polska
Data utworzenia 1 kwietnia 1919
- -
Wiceprezes, p.o. prezesa Maciej Dobieszewski
Budżet 146,89 mln zł (2017)[1]
Zatrudnienie 1548 (2017)[2]
Adres
ul. Elektoralna 2
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Główny Miar
Główny Miar
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Główny Miar
Główny Miar
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Główny Miar
Główny Miar
Ziemia52°14′30,479″N 21°00′03,189″E/52,241800 21,000886
Strona internetowa
Fragment ekspozycji zbiorów przyrządów pomiarowych na korytarzu GUM

Główny Urząd Miarinstytucja powołana 1 kwietnia 1919 roku podpisanym przez Józefa Piłsudskiego 8 lutego 1919 roku dekretem o miarach[3] jako jedna z pierwszych instytucji administracji państwowej w II Rzeczypospolitej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

II RP[edytuj | edytuj kod]

Zadaniem powołanego wtedy urzędu było ujednolicenie systemu miar, gdyż każda z trzech części Polski podlegająca innemu zaborcy miała inny. Równocześnie powstawały okręgowe i obwodowe urzędy miar, które obecnie tworzą rządową administrację miar.

Od 1922 siedzibą Głównego Urzędu Miar jest zabytkowy budynek przy ulicy Elektoralnej 2 w Warszawie.

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Administracja miar po II wojnie światowej przechodziła szereg zmian organizacyjnych i działalność w dziedzinie metrologii była łączona z działalnością w dziedzinie jakości i normalizacji.

Ustawa z 3 kwietnia 1993 o utworzeniu Głównego Urzędu Miar[4] przywróciła urzędowi historyczną, pierwszą nazwę oraz zakres kompetencji. Stało się to 1 stycznia 1994 w 75-lecie działalności tej instytucji.

Główny Urząd Miar sprawuje nadzór nad administracją miar i administracją probierczą w Polsce. Podstawowym jego zadaniem jest:

  • zapewnienie spójności pomiarowej,
  • utrzymanie państwowych wzorców miar,
  • zapewnienie wzajemnej zgodności i określonej dokładności wyników pomiarów przeprowadzanych w Polsce,
  • oraz ich zgodności z Międzynarodowym Układem Jednostek Miar.

Główny Urząd Miar łączy w sobie dwie funkcje: 1) krajowego instytutu metrologicznego zajmującego się metrologią wzorców dla potrzeb przemysłu nauki i systemu laboratoriów wzorcujących, oraz 2) centralnego urzędu administracji państwowej w zakresie metrologii prawnej, obejmującej prawną kontrolę metrologiczną, system oceny zgodności i nadzór nad towarami paczkowanymi.

Czynności administracyjne muszą być poprzedzone pracami badawczymi – na odpowiednim stanowisku pomiarowym dokonywane jest badanie danego przyrządu pomiarowego i sprawdzanie, czy jego wskazania są wiarygodne i zgodne z wymaganiami prawnymi lub innymi. Sprawdzane przyrządy są często unikatowe, o wyjątkowo skomplikowanej, często jednostkowej konstrukcji i bardzo wysokiej dokładności pomiaru.

W Głównym Urzędzie Miar gromadzone są zbiory dawnych przyrządów pomiarowych, które stanowią Historyczne Zbiory Metrologiczne. Kolekcja GUM liczy ok. 3 tysięcy eksponatów.

Główny Urząd Miar prowadzi współpracę z międzynarodowymi organizacjami metrologicznymi i podobnymi instytucjami w różnych krajach.

Prezesi urzędu[edytuj | edytuj kod]

Kierownictwo[edytuj | edytuj kod]

  • Maciej Dobieszewski – wiceprezes od 1 sierpnia 2016
  • Andrzej Hantz – dyrektor generalny urzędu od 6 kwietnia 2017

Struktura[edytuj | edytuj kod]

W skład administracji miar wchodzą: Główny Urząd Miar, 9 Okręgowych Urzędów Miar wraz z 59 wydziałami zamiejscowymi. Organami administracji miar są: Prezes Głównego Urzędu Miar oraz dyrektorzy okręgowych urzędów miar[6].

Okręgowe urzedy miar[edytuj | edytuj kod]

    • Okręgowy Urząd Miar nr 1 w Warszawie – woj. mazowieckie, podlaskie i lubelskie
    • Okręgowy Urząd Miar nr 2 w Krakowie – woj. małopolskie i podkarpackie
    • Okręgowy Urząd Miar nr 3 we Wrocławiu – woj. dolnośląskie i opolskie
    • Okręgowy Urząd Miar nr 4 w Poznaniu – woj. wielkopolskie
    • Okręgowy Urząd Miar nr 5 w Katowicach – woj. śląskie
    • Okręgowy Urząd Miar nr 6 w Gdańsku – woj. pomorskie i warmińsko-mazurskie
    • Okręgowy Urząd Miar nr 7 w Łodzi – woj. łódzkie i świętokrzyskie
    • Okręgowy Urząd Miar nr 8 w Bydgoszczy – woj. kujawsko-pomorskie
    • Okręgowy Urząd Miar nr 9 w Szczecinie – woj. zachodniopomorskie i lubuskie

Budżet, zatrudnienie i wynagrodzenia[edytuj | edytuj kod]

Wydatki i dochody Głównego Urzędu Miar są realizowane w części 64 budżetu państwa[7].

W 2017 wydatki Urzędu wyniosły 146,89 mln zł, a dochody 70,88 mln zł[1]. Przeciętne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło 1548 osoby, a średnie miesięczne wynagrodzenie brutto 4947 zł[2].

W ustawie budżetowej na 2018 wydatki Głównego Urzędu Miar zaplanowano w wysokości 1459,70 mln zł, a dochody 66,83 mln zł[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. (druk nr 2559). Tom I. sejm.gov.pl, 29 maja 2018. s. 1/12, 2/98. [dostęp 2018-09-22].
  2. a b Informacja o wynikach kontroli wykonania budżetu państwa w 2017 r. w części 64 Główny Miar. W: Najwyższa Izba Kontroli [on-line]. nik.gov.pl, maj 2018. s. 18. [dostęp 2018-09-22].
  3. Dekret o miarach z dnia 8 lutego 1919 r. (Dz.U. z 1919 r. Nr 15, poz. 211).
  4. Ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. o utworzeniu Głównego Urzędu Miar (Dz.U. z 1993 r. Nr 55, poz. 247).
  5. Dyrektorzy i prezesi GUM. gum.gov.pl. [dostęp 2018-01-30].
  6. Rządowe Centrum Legislacji, Ustawa z dnia 23 marca 2017 r – Dziennik Ustaw, dziennikustaw.gov.pl [dostęp 2018-01-06] (pol.).
  7. Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie klasyfikacji części budżetowych oraz określenia ich dysponentów (Dz.U. z 2016 r. poz. 1026)
  8. Ustawa budżetowa na rok 2018 z dnia 11 stycznia 2018 r.. W: Dz. U. poz. 291 [on-line]. isap.sejm.gov.pl, 1 lutego 2018. s. 24, 66. [dostęp 2018-09-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]