Siekiernica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Siekiernica
Siekiernica: zdjęcie
Siekiernica górska
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad dwuliścienne właściwe
Rząd bobowce
Rodzina bobowate
Rodzaj siekiernica
Nazwa systematyczna
Hedysarum L.
Sp. Pl. 745. 1753
Typ nomenklatoryczny
H. coronarium L.[2]
Synonimy
  • Banalia Bubani,
  • Sulla Medikus[2]
  • Stracheya Bentham.[3]

Siekiernica (Hedysarum L.) – rodzaj roślin należących do rodziny bobowatych. Obejmuje ponad 200 gatunków[4]. Występują one głównie w centralnej i zachodniej Azji, poza tym w Ameryce Północnej, północnej Afryce i Europie, zwłaszcza południowej[5][3]. We florze Polski występuje tylko jeden gatunek – siekiernica górska (Hedysarum hedysaroides)[6]. Gatunki z tego rodzaju zasiedlają suche zarośla i widne lasy, tereny skaliste, klify. Znaczenie użytkowe jako roślina pastewna ma siekiernica włoska[5] oraz alpejska[7]. Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne (siekiernica alpejska, biała, wielolistkowa)[8].

Hedysarum coronarium
Hedysarum grandiflorum
Hedysarum boreale
Hedysarum vicioides

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Byliny i rośliny jednoroczne, rzadko krzewy o wysokości nie przekraczającej 1 m[5][3].
Liście
Pierzasto złożone z 3 do 16 parami listków[5]. Przylistki łuskowate, zrosłe lub wolne[3].
Kwiaty
Motylkowe, zebrane w luźne lub gęste grona liczące do 40 kwiatów. Kielich zrosłodziałkowy, dzwonkowaty lub cylindryczny, powstający z 5 działek podobnych do siebie długością. Płatki korony nierówne i zróżnicowane, zwykle czerwone, różowe, rzadko żółte lub białe. Górny płatek tworzy żagielek, ma brzegi odgięte do tyłu. Dwa boczne płatki tworzą zaokrąglone skrzydełka otulające dolny płatek, tworzący łódeczkę skrywającą pręciki i słupek. Dziewięć pręcików jest zrośniętych w rurkę, pojedynczy, najwyższy jest wolny. Słupek pojedynczy z zalążnią górną[5][3].
Owoce
Strąki spłaszczone, rozpadające się zwykle na 8 członów, każde z pojedynczym nasionem[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja rodzaju według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jeden z rodzajów podrodziny bobowatych właściwych Faboideae w rzędzie bobowatych Fabaceae s.l.[1] W obrębie podrodziny należy do plemienia Hedysareae[9].

Pozycja rodzaju według systemu Revealu (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Fabanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd bobowce (Fabales Bromhead), rodzina bobowate (Fabaceae Lindl.), podrodzina siekiernicowate (Hedysaroideae Burnett), plemię Hedysareae DC., podplemię Hedysarinae DC., rodzaj siekiernica (Hedysarum L.)[10].

Wykaz gatunków

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website/Fabaceae (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-26].
  2. 2,0 2,1 Hedysarum. W: Index Nominum Genericorum [on-line]. [dostęp 2009-04-02].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Langran Xu & Byoung-Hee Choi: Hedysarum. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2014-04-10].
  4. Hedysarum. W: The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-04-10].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2011, s. 129. ISBN 0333748905.
  6. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  7. Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 236. ISBN 83-7079-778-4.
  8. Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 94. ISBN 978-83-925110-5-2.
  9. Genus: Hedysarum L.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2010-02-05].
  10. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Hedysarum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-04-02].