Sierściogon kokosowy
Phloeomys cumingi[1] | |||
(Waterhouse, 1839) | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Infrarząd | |||
Nadrodzina | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Plemię | |||
Rodzaj | |||
Gatunek |
sierściogon kokosowy | ||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() | |||
Zasięg występowania | |||
![]() |
Sierściogon kokosowy[5], szczur drzewny[6] (Phloeomys cumingi) – gatunek nadrzewnego ssaka z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae), występujący wyłącznie na filipińskich wyspach[7][4].
Zasięg występowania
[edytuj | edytuj kod]Sierściogon kokosowy występuje w środkowej i południowej części Luzonu, na Marinduque i Catanduanes, na Filipinach[8].
Taksonomia
[edytuj | edytuj kod]Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1839 roku brytyjski przyrodnik George Robert Waterhouse nadając mu nazwę Phloeomys cumingi[9]. Holotyp pochodził z Luzon, na Filipinach[7].
Analiza cytogenetyczna wsparła wcześniejsze badania morfologiczne dotyczące podziału rodzaju Phloeomys na dwa gatunki w oparciu o odrębne kariotypy[8]. P. cumingi to podstawowy takson kladu (plemię Phloeomyini), który obejmuje różne inne gatunki endemitów z wyspy Luzon[10][11]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy[8].
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]- Phloeomys: gr. φλοιος phloios „kora drzewa”, od φλεω phleō „obfitować”; μυς mus, μυoς muos „mysz”[12].
- cumingi: Hugh Cuming (1791–1865), angielski przyrodnik, koncholog, kolekcjoner z tropikalnej Ameryki w latach 1822–1826, 1828–1830, Polinezji z lat 1827–1828 i Indii Wschodnich z lat 1836–1840[13].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Futro sierściogona kokosowego ma charakterystyczne, ciemnobrązowe ubarwienie[14].
Część ciała | wymiar średni samców | zakres wymiarów samców | wymiar średni samic | zakres wymiarów samic |
---|---|---|---|---|
tułów z głową (mm) | 692 | 671–712 | 708 | 680–752 |
ogon (mm) | 280 | 274–287 | 293 | 280–314 |
tylne łapy (mm) | 84 | 82–85 | 79 | 74–85 |
ucho (mm) | 36 | 34–37 | 35 | 34–37 |
masa ciała (g) | 1985 | 1920–2050 | 1893 | 1850–1980 |
Genetyka
[edytuj | edytuj kod]Garnitur chromosomowy P. cumingi tworzą 44 pary chromosomów[15]. Przeprowadzone badania filogenetyczne pozwoliły na rozstrzygnięcie, że utożsamianie szczura drzewnego z Phloeomys pallidus było błędne. Kariotyp tego siostrzanego gatunku jest bowiem tworzony przez 40 par chromosomów[14].
Tryb życia
[edytuj | edytuj kod]Sierściogon kokosowy wiedzie nocny tryb życia. Dnie spędza w dziuplach wydrążonych w drzewach lub kłodach. Samica rodzi jeden raz w roku, najczęściej w listopadzie i grudniu. W jednym miocie przychodzi na świat 1–2 młodych, a w sporadycznych przypadkach 3. W okresie karmienia przez matkę masa ciała młodych wynosi 370–610 g. Samica opiekuje się młodymi do lutego-marca[14].
Ekologia
[edytuj | edytuj kod]P. cumingi żywi się między innymi liśćmi papai i słodkich ziemniaków oraz liśćmi i owocami kolczocha jadalnego. Chętnie zjada też kwiatostany Erythrina subumbrans. Populacja P. cumingi zmniejsza się ze względu na intensywne polowania[14]. Mięso sierściogona kokosowego jest chętnie wykorzystywane przez lokalne społeczności na pożywienie. Na terenie plantacji jest także zwalczany jako szkodnik[4].
Siedlisko
[edytuj | edytuj kod]Zoolodzy określili rodzaj siedliska gatunku na górze Isarog (na wyspie Luzon), oraz na wyspie Catanduanes. Szczury drzewne zamieszkują tam lasy porastające zbocza górskie od poziomu morza do wysokości 900 m n.p.m. Od mniej więcej lat trzydziestych XIX wieku odnotowywane są populacje zamieszkujące na lokalnych plantacjach orzechów kokosowych[4]. Sierściogon kokosowy zakłada swoje gniazda w dziuplach wydrążonych w kłodach lub w drzewach[14].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Phloeomys cumingi, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ C. de Elera: Catálogo sistemático de toda la fauna de Filipinas conocida hasta el presente. T. 1: Vertebrados. Manila: Imprenta del colegio de Santo Tomás, 1895, s. 21. (hiszp.).
- ↑ Á. Cabrera. Descripciôn de très nuevos mamiferos americanos. „Boletín de la Real Sociedad Española de Historia Natural”. 1, s. 372, 1901. (hiszp.).
- ↑ a b c d Phloeomys cumingi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 270. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ Z. Kraczkiewicz: SSAKI. Wrocław: Polskie Towarzystwo Zoologiczne – Komisja Nazewnictwa Zwierząt Kręgowych, 1968, s. 81, seria: Polskie nazewnictwo zoologiczne.
- ↑ a b D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Phloeomys cumingi. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-20].
- ↑ a b c C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 458. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ G.R. Waterhouse. On a New Genus of Rodents from the Philippine Islands (Phloeomys Cumingi). „Proceedings of the Zoological Society of London”. 7, s. 108, 1839. (ang.).
- ↑ D.S. Balete, E.A. Rickart, L.R. Heaney & S.A. Jansa. A new species of Batomys (Muridae, Rodentia) from southern Luzon Island, Philippines. „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 128 (1), s. 22–39, 1839. DOI: 10.2988/0006-324X-128.1.22. (ang.).
- ↑ S.A. Jansa, F.K. Barker & L.R. Heaney. The Pattern and Timing of Diversification of Philippine Endemic Rodents: Evidence from Mitochondrial and Nuclear Gene Sequences. „Systematic Biology”. 55 (1), s. 73–88, 2006. DOI: 10.1080/10635150500431254. (ang.).
- ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 532, 1904. (ang.).
- ↑ B. Beolens, M. Watkins & M. Grayson: The Eponym Dictionary of Mammals. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2009, s. 92. ISBN 978-0-8018-9304-9. (ang.).
- ↑ a b c d e f Lawrence R. Heaney, D. S. Balete, Eric Rickart, R. C. B. Uzurrum i inni. Mammalian diversity on Mount Isarog a threatened center of endemism on southern Luzon Island, Philippines. „Fieldiana”. 95, s. 1–62, 1999. Field Museum of Natural History in Chicago. (ang.).
- ↑ Eric A. Rickart, Lawrence R. Heaney. Further Studies On The Chromosomes Of Philippine Rodents (Muridae : Murinae). „Proceedings of The Biological Society of Washington”. 115, s. 473–487, 2002. ISSN 0006-324X. (ang.).