Sklep oświetleniowy Deutscha w Oradei

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sklep oświetleniowy Deutscha w Oradei
Magazin de sticlărie Deutsch
Symbol zabytku nr rej. BH-II-m-B-01029
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo

 Rumunia

Miejscowość

Oradea

Adres

Strada Vasile Alecsandri 4, Oradea 410072, Rumunia

Typ budynku

sklep

Styl architektoniczny

secesja

Architekt

Ferenc Sztarill

Inwestor

Karl Ignaz Deutsch

Kondygnacje

2

Rozpoczęcie budowy

1906

Ukończenie budowy

1910

Pierwszy właściciel

Karl Ignaz Deutsch

Położenie na mapie okręgu Bihor
Mapa konturowa okręgu Bihor, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Sklep oświetleniowy Deutscha w Oradei”
Położenie na mapie Rumunii
Mapa konturowa Rumunii, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Sklep oświetleniowy Deutscha w Oradei”
Ziemia47°03′15,5581″N 21°55′46,6781″E/47,054322 21,929633

Sklep oświetleniowy Deutscha w Oradei (rum. Magazin de sticlărie Deutsch) – zabytkowy budynek dawnego sklepu ze sprzętem oświetleniowym, szkłem i porcelaną, zlokalizowany w centrum rumuńskiego miasta Oradea przy Strada Vasile Alecsandri, należący do najbardziej niezwykłych przykładów stylu secesyjnego na terenie Transylwanii[1].

Historia i architektura[edytuj | edytuj kod]

Twórcą projektu budynku był Ferenc Sztarill. Obiekt wybudowano w latach 1906–1910. Architektura budowli przypomina pod względem dekoracyjnym prace architektów Jakaba Dezső i Marcella Komora. Podobnie jak w innych secesyjnych budowlach w Oradei, również tutaj w górnej części znajduje się trójdzielna, płynna attyka. Dekoracja elewacji oparta jest na motywach koronki ludowej z elementami kwiatowymi i roślinnymi, co inspirowane było programem Ödöna Lechnera i jest charakterystyczne dla secesji węgierskiej, choć nie występuje powszechnie w realizacjach budowli secesyjnych na terenie Siedmiogrodu. W budynku sklepu skontrastowano prostokątne okna na parterze z półkolistymi na piętrze. Z punktu widzenia upodobań dekoracyjnych gmach prezentuje preferowany w początkach XX wieku w Oradei program stylistyczny, z inklinacjami do secesji wiedeńskiej i wzorami zdobniczymi inspirowanymi neobarokiem i neorokokiem[1]. W zamierzeniu inwestora stanowić miał sam w sobie reklamę delikatnych, szklanych przedmiotów, które można było w nim nabyć[2].

Sklep powstał w ścisłym centrum handlowym Oradei, które wówczas znajdowało się w rejonie wzniesienia budowli. Rodzina kupca, Karla Ignaza Deutscha pochodziła z Moraw, będąc już trzecim pokoleniem osiadłym w mieście. W 1877 Deutsch zakupił sklep szklarski należący do Jánosa Sonnenfelda, który sprzedawał tu wyroby szklane ze Schwarzwaldu, którą to linię handlową podtrzymał Deutsch[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Iulian Boldea, Globalization and National Identity. Studies on the Strategies of Intercultural Dialogue. HISTORY AND CULTURAL MENTALITIES SECTION, Tîrgu Mureş: Arhipelag XXI Press, 2016, s. 401–404.
  2. a b Magazinul de sticlărie și porțelanuri Deutsch K. Ignác, Oradea Heritage [dostęp 2022-09-22] (rum.).