Skwer Kościuszki w Gdyni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
skwer Kościuszki
Śródmieście
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Gdynia
Długość 270 m
Przebieg
Ikona ulica.svg światła -16 m przed ul. 10 Lutego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 0 m ul. Świętojańska
Ikona ulica z lewej.svg 132 m ul. Stefana Żeromskiego
Ikona ulica z prawej.svg 189 m ul. Karola Olgierda Borchardta
Ikona ulica z lewej.svg 270 m ul. Jerzego Waszyngtona

dalej aleja Jana Pawła II

Położenie na mapie Gdyni
Mapa konturowa Gdyni, po prawej znajduje się punkt z opisem „skwer Kościuszki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „skwer Kościuszki”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „skwer Kościuszki”
Ziemia54°31′09,3″N 18°32′40,8″E/54,519261 18,544667

Skwer Kościuszki – reprezentacyjna ulica (kategoria: droga powiatowa)[1] Śródmieścia Gdyni stanowiąca wspólnie z ulicą 10 Lutego i aleją Jana Pawła II wizytówkę Gdyni. Skrzyżowanie skweru z ulicami Świętojańską i 10 Lutego jest punktem centralnym Gdyni.

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Skwer Kościuszki w okresie międzywojennym
  • Dowództwo Marynarki Wojennej, oficjalny adres: ul. Waszyngtona 44
  • Centrum Kultury i Rozrywki "Gdynia Waterfront", zwane też jako "Centrum Gemini" (kompleks kinowo-gastronomiczny), otwarte w r. 2000, w 2018 zamknięte i rozebrane, w maju 2021 planowane rozpoczęcie planowanych do 2023 prac budowlanych nad nową zabudową[2][3]; oficjalny adres: ul. Waszyngtona 21
  • Kamienica Pręczkowskich z 1937 (skwer Kościuszki 10-12)
  • Kamienica Zygmunta Peszkowskiego z 1928 (14)
  • Kamienica Adama Jurkowskiego z 1938 (16)
  • Pomniki: odsłonięty 24 czerwca 2018 z okazji 100-lecia Marynarki Wojennej niedokończony pomnik Polski Morskiej (proj. prof. Andrzej Getter; koszt realizacji 3 mln zł), którego najwyższym elementem jest 9-12-metrowa bryła ze stali nierdzewnej; jej środkowa część, zwieńczona godłem Polski, ma nawiązywać do sztandaru lub gali banderowej; do kwietnia 2018 znajdowała się w tym miejscu płyta „Marynarz Polski” z urnami z ziemią z pól bitewnych; wcześniej, w 1990 zdemontowano obelisk ku czci Armii Radzieckiej, tzw. Nataszę[4][5][6].

oraz tablica upamiętniająca wizytę Jana Pawła II; a także przy granicy Skweru Kościuszki i Mola Południowego zlokalizowana jest fontanna, która istniała w innym kształcie już przed wojną[potrzebny przypis].

W 1904 Towarzystwo Kąpielowe "Weichsel" postawiło w centrum obecnego Skweru drewniano-murowany budynek Domu Zdrojowego (wzgl. Domu Kuracyjnego, niem. Kurhaus) z obszerną werandą, a także 50-metrowym drewnianym molem oraz damskimi i męskimi łazienkami kąpielowymi[7]. Po I wojnie światowej Dom Kuracyjny został oddany w dzierżawę, a następnie przejęty przez miasto i w 1934 z powodu złego stanu technicznego rozebrany[8].

Granice skweru Kościuszki[edytuj | edytuj kod]

Często mylnie skwerem Kościuszki nazywa się obszar od skrzyżowania ulic Świętojańskiej i 10 Lutego aż po kraniec pirsu. W rzeczywistości skwer Kościuszki to obszar pomiędzy wspomnianym skrzyżowaniem a początkiem pirsu. Sam pirs nosi nazwę Molo Południowe, przez który przebiega aleja Jana Pawła II (dawniej aleja Zjednoczenia, jeszcze dawniej aleja Zjednoczenia Ziem Polskich)[9].

Granica skweru Kościuszki i Mola Południowego znajduje się na wysokości przedłużenia Nabrzeża Prezydenta[10].

Uwagi na temat granicy skweru Kościuszki[edytuj | edytuj kod]

Fontanna w pobliżu skweru Kościuszki
Skwer Kościuszki, 2016 r.

Faktyczna granica skweru Kościuszki jest od ulicy Świętojańskiej do ulicy Waszyngtona[11][12][13]. Przez skwer nie przebiega ulica Waszyngtona[14], tylko styka się ze skwerem na rogu budynku Dowództwa Marynarki Wojennej. Skwer Kościuszki nie styka się z Molem Południowym[15][16][17]. Granica alei Jana Pawła II[18] jest od skweru (lub od ulicy Waszyngtona) do końca Akwarium Gdyńskiego[19][20]. Fontanna nie znajduje się na skwerze Kościuszki, tylko na alei Jana Pawła II.

Okręt Błyskawica i żaglowiec Dar Pomorza nie stoją (nie cumują) przy skwerze Kościuszki, tylko przy Nabrzeżu Pomorskim lub ogólnie przy Molo Południowym.

Czas II wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

Podczas okupacji Niemcy zmienili nazwę skweru na Adolf Hitler Platz[21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia Gdyni. Gdynia: Oficyna Verbi Causa, 2006. ISBN 83-921571-8-4.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz dróg powiatowych na stronie ZDiZ. data dostępu 2016.03.17
  2. Biurowce i mieszkania przy Sea Towers. Zielone światło dla zabudowy gdyńskiego Waterfrontu
  3. Rozpoczyna się potężna inwestycja w sercu Gdyni. Waterfront za blisko 200 mln zł
  4. Ruszyła budowa pomnika Polski Morskiej
  5. Święto Marynarki Wojennej w Gdyni. Duda i Błaszczak obiecują "dobrą zmianę"
  6. Odsłonięty przez prezydenta Dudę pomnik w Gdyni został ogrodzony jako plac budowy
  7. Nieliczni turyści i kary za paradowanie w stroju kąpielowym. Tak kiedyś wyglądały gdyńskie plaże
  8. Kurhaus - pierwszy hotel dawnej Gdyni
  9. Sławomir Kitowski: Claptona urzekło Molo Południowe. Gazeta.pl, 14 sierpnia 2008. [dostęp 19 maja 2009].
  10. Geoportal – mapa rastrowa. Główny Urząd Geodezji i Kartografii. [dostęp 2 października 2010].
  11. Mapa na stronie Targeo.pl z zaznaczonym śladem ulicy - wpisz w okienko z prawej strony kościuszki
  12. Mapa na stronie gdynia.pl, na górze wpisać kościuszki
  13. Mapa na stronie http://server.miasto.gdynia.pl/GeoSerwer/e-mapa.htm, kliknąć na ikonę Znajdz ulicę ... i wpisać kościuszki
  14. Uchwała Rady Miasta Gdyni z 28 kwietnia 2010 r. i mapa przebiegu drogi gminnej - ulica Jerzego Waszyngtona
  15. Uchwała Rady Miasta Gdyni z 27 stycznia 2010 r. i mapa przebiegu drogi powiatowej - Skwer Kościuszki
  16. mapa z wyświetlaną granicą skweru i Mola
  17. widok z satelity
  18. Uchwała Rady Miasta Gdyni z 28 kwietnia 2010 r. i mapa przebiegu drogi powiatowej - al. Jana Pawła II pdf
  19. Mapa na stronie gdynia.pl, na górze wpisać aleja
  20. Mapa na stronie http://server.miasto.gdynia.pl/GeoSerwer/e-mapa.htm, kliknąć na ikonę Znajdz ulicę ... i wpisać aleja
  21. www.gotenhafen.com.pl. [dostęp 2016-09-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-13)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]