Stefan Zápolya

Stefan Zápolya
Szapolyai István
	Dane biograficzne
Dynastia	Zápolyowie
Data urodzenia	XV wiek
Data śmierci	25 grudnia 1499
Ojciec	Władysław Zápolya
Matka	Dorota
Rodzeństwo	Emeryk Zápolya; Mikołaj Zápolya
Żona	Katarzyna
Dzieci	Krystyna; Weronika
Żona	Jadwiga cieszyńska; od 1483; do 1499
Dzieci	Jan Zápolya; Jerzy Zápolya; Barbara Zápolya; Magdalena Zápolya
	Multimedia w Wikimedia Commons

Stefan Zápolya (węg. Szapolyai István) (zm. 25 grudnia 1499) – magnat węgierski, palatyn Węgier w latach 1492–1499.

Był synem Władysława Zapolyi (węg. Szapolyai László), pana Solymos, i jego pierwszej żony Doroty; młodszym bratem Emeryka i Mikołaja; szwagrem Emeryka Derencsényiego.

Wychowywał się na zamku w Hunedoarze, na dworze Jana Hunyadiego, a później jego syna Macieja Korwina.

Zrobił wielką karierę. Dzięki poparciu swego starszego brata Emeryka zyskał zaufanie króla Macieja Korwina. W 1453 został starostą dzisiejszej Słowacji. W latach 1474–1480 był z nadania Korwina starostą generalnym Śląska i Łużyc, w latach 1473–1478 i 1486–1499 dziedzicznym żupanem spiskim, w latach 1481–1499 żupanem trenczyńskim, w latach 1485–1490 starostą Austrii.

Po śmierci Macieja Korwina (1490) właśnie Stefanowi Zápolyi przypisywano przeforsowanie powołania na tron węgierski Władysława Jagiellończyka, za co ten ostatni po objęciu tronu odpłacił się mu licznymi nadaniami ziemskimi i urzędami. W latach 1492–1494 Zápolya był żupanem szaryskim, a od 1492 palatynem Węgier, czyli najwyższym świeckim urzędnikiem na Węgrzech. Pod koniec swego życia należał do wąskiego grona najbogatszych i najbardziej wpływowych magnatów węgierskich.

Jego główną siedzibą był Zamek Spiski na Spiszu, który rozbudował. Tam też w 1487 roku urodził się jego syn Jan, późniejszy król Węgier.

Zgodnie z ostatnią wolą został pochowany obok swego brata Emeryka w Kaplicy Zapolyów przy katedrze św. Marcina.w Spiskiej Kapitule.

Małżeństwa i potomstwo

Dane dotyczące pierwszego małżeństwa Stefana opierają się nie na źródłach, lecz na starej literaturze przedmiotu, dlatego pozostają niepewne. Pierwszą żoną Stefana miała być Katarzyna, córka Szymona Drugeta z Hommony (Homonnay) i Zofii Bebek. Z tego małżeństwa miały pochodzić córki Krystyna (Małgorzata) i Weronika.

Drugą żoną Stefana była Jadwiga, księżniczka cieszyńska. Dawniej datowano ich ślub na 11 sierpnia 1483. Nowsze badania wykazały, że małżeństwo zostało zawarte w grudniu 1486^[1].

Z małżeństwa z Jadwigą pochodzili:

Jan Zápolya, ur. 1487, zm. 22 lipca 1540, król Węgier od 1526,
Jerzy Zápolya, ur. luty 1495, zm. 29 sierpnia 1526, żupan Spisza,
Barbara Zápolya, ur. 1495 lub 1496, zm. 2 października 1515, królowa Polski,
Magdalena Zápolya, zm. w młodym wieku.

Zamek Spiski
Kaplica Zapolyów przy katedrze św. Marcina

Przypisy

↑ Sroka, Jadwiga Zapolya, s. 15-18.

Bibliografia

Sroka S.A., Jadwiga Zapolya. Piastówna śląska na Węgrzech w dobie panowania Jagiellonów, Kraków 2005, ISBN 83-88385-54-2

[1] Sroka, Jadwiga Zapolya, s. 15-18.

[1]