Sterniczka maskowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sterniczka maskowa
Nomonyx dominicus[1]
(Linnaeus, 1766)
Sterniczka maskowa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina sterniczki
Rodzaj Nomonyx[2]
Ridgway, 1880[3]
Gatunek sterniczka maskowa
Synonimy
  • Anas dominica Linnaeus, 1766[4]
  • Oxyura dominica (Linnaeus, 1766)[5]
  • Nomonyx dominica (Linnaeus, 1766)[6]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[7]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Sterniczka maskowa[8] (Nomonyx dominicus) – gatunek ptaka z podrodziny sterniczek (Oxyurinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae). Zwykle spotykany w parach lub stadach.

Taksonomia[edytuj]

Gatunek po raz pierwszy opisał w 1766 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz, nadając mu nazwę Anas dominica[4]. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Linneusz wskazał, bazując na „La Sarcelle de S. Dominique” Brissona z 1760 roku[9], Amerykę Południową (łac. Habitat in America meridionali)[4] (tj. Santo Domingo)[10]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Nomonyx, opisanego w 1880 roku przez amerykańskiego ornitologa Roberta Ridgwaya[3].

Etymologia[edytuj]

  • Nomonyx: gr. νομος nomos – zwyczajowy, ustanowiony, od νεμω nemō – rozprowadzać; ονυξ onux, ονυχος onukhos – paznokieć, pazur[11].
  • dominicus: Santo Domingo lub San Domingo (obecnie wyspa Haiti), Indie Zachodnie[12].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała 30–36 cm; masa ciała samców 359–449 g, samic 275–445 g[10]. Niebieski dziób, ciemno zakończony. U samca maska i czapeczka czarne, kontrastujące z rdzawokasztanowatą potylicą i piersią. Reszta ciała czarno i kasztanowato plamkowana. U samicy charakterystyczny rysunek na głowie: czarne ciemię i białe policzki, poprzecinane 2 czarnymi liniami. Upierzenie spoczynkowe obu płci podobne do upierzenia samicy. W locie widać charakterystyczne białe lusterko na skrzydłach.

Zasięg, środowisko[edytuj]

Ameryka Południowa, w rozproszeniu od południowego Teksasu do środkowej Argentyny, głównie na wschód od Andów. Występuje na mokradłach i małych oczkach wodnych z pływającą roślinnością.

Przypisy

  1. Nomonyx dominicus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Nomonyx, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2011-07-20]
  3. a b R. Ridgway. Revisions of nomenclature of certain North American birds. „Proceedings of the United States National Museum”. 3, s. 15, 1880 (ang.). 
  4. a b c C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 12. T. 1. Cz. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1766, s. 201. (łac.)
  5. Oxyura dominica, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2013-11-11]
  6. Nomonyx dominica, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2013-11-11]
  7. BirdLife International 2016, Nomonyx dominicus [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2017 [online], wersja 2017-2 [dostęp 2017-11-10] (ang.).
  8. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Oxyurinae Swainson, 1831 - sterniczki (wersja: 2017-09-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2017-11-10].
  9. M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 6. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 472. (fr. • łac.)
  10. a b C. Carboneras & G.M. Kirwan: Masked Duck (Nomonyx dominicus). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-11-10]. (ang.)
  11. Jobling 2017 ↓, s. Nomonyx.
  12. Jobling 2017 ↓, s. dominicus.

Bibliografia[edytuj]

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-11-10]. (ang.)
  2. Andrew Gosler: Atlas Ptaków Świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.