Sterowanie wielokrotne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Sterowanie wielokrotne (sterowanie ukrotnione) – sterowanie dwoma lub większą liczbą pojazdów trakcyjnych (np. lokomotyw) z jednego z nich (zwykle pierwszego), stosowane w celu: zwielokrotnienia mocy, siły pociągowej (lokomotywy) lub pojemności (zespoły trakcyjnej). Dla jego realizacji konieczna jest zgodność układów sterowania oraz charakterystyk łączonych pojazdów trakcyjnych.

Trakcja ukrotniona w kolejnictwie to określenie na obsługę połączonych jednostek napędowych pociągu bez osobnej obsługi dla każdego z pojazdów trakcyjnych. Sterowanie wszystkimi czynnymi jednostkami napędowymi odbywa się z pulpitu sterowania w maszynie prowadzącej.

Sterowanie elektryczne realizowane jest przez sprzęg automatyczny np. systemu Scharfenberga[1], a w większości lokomotyw poprzez połączenie kablami. Trakcja ukrotniona poza kolejnictwem jest również powszechnie stosowana w tramwajach i w metrze.

Sterowanie hamulcem pneumatycznym jednostek zależnych od prowadzącej polega zasadniczo na przestawieniu ich zaworu sterującego w położenie neutralne.

W warunkach polskich ukrotnić można ze sobą jedynie lokomotywy tego samego typu (nie serii – np. są różnice pomiędzy lokomotywami EU07 wyprodukowanymi przez Pafawag i zakłady HCP) lub zgodne ze sobą EZT (np. EN57 i EN71).

Na świecie stosowane są rozwiązania umożliwiające połączenie ze sobą pojazdów różnych serii i typów (np. ujednolicony nastawnik na kolejach amerykańskich). Sterowanie ukrotnione zostało wykorzystane w pociągach push-pull, gdzie wagon krańcowy z kabiną sterowniczą i lokomotywa są połączone przewodem sterowania ukrotnionego.

Wynalazcą sterowania wielokrotnego jest Frank Sprague[2].

Przypisy

  1. Sprzęg Scharfenberga.
  2. James E. Brittain. Electrical Engineering Hall of Fame–Frank J. Sprague. „Proceedings of the IEEE”. 92, s. 871-873, 2004. 

Zobacz także[edytuj]