Substancja biała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Substancja biała, istota biała (łac. Substantia alba) – jeden z dwóch (obok substancji szarej) podstawowych składników ośrodkowego układu nerwowego. Są to dobrze unaczynione skupiska wypustek neuronów (dendrytów i aksonów), których ciała znajdują się w substancji szarej. Wypustki te otacza zazwyczaj osłonka mielinowa, która jest błoną komórkową oligodendrocytu[1][2]. Podstawowym składnikiem błony są fosfolipidy (pochodne tłuszczu), z tego względu substancja biała ma kolor biały[a][1].

Tkanka ta leży pod korą mózgu i tworzy różne szlaki łączące poszczególne obszary kory oraz obszary pozakorowe (np. drogi korowo-rdzeniowe czy korowo-jądrowe). Również ciało modzelowate (tzw. spoidło wielkie) jest częścią istoty białej[1].

Odwrotne położenie istoty białej występuje w rdzeniu przedłużonym i rdzeniu kręgowym. Tu znajduje się ona dookoła centralnie położonej istoty szarej[1].

Istota biała pełni rolę w uczeniu się: osoby zawodowo grające na pianinie mają lepiej rozwiniętą substancję białą; jej rozwinięcie koreluje też z IQ u osób w wieku 5 – 18 lat. Niedobory substancji białej występują w wielu chorobach, m.in. w stwardnieniu rozsianym, porażeniu mózgowym, schizofrenii[3].

Uwagi

  1. Kolor ten ujawnia się dopiero po śmierci. Za życia organizmu istota biała ma barwę jasnoróżową, pochodzącą od obfitego ukrwienia tkanki.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Encyklopedia Biologia. Agnieszka Nawrot (red.). Kraków: Wydawnictwo GREG, s. 56. ISBN 978-83-7327-756-4.
  2. Słownik terminów biologicznych PWN: istota biała. [dostęp 2013-07-28].
  3. Rola istoty białej w uczeniu się i chorobach umysłowych. [dostęp 2009-04-30].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.