Swelina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Swelina
Ilustracja
Swelina
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 2,6 km
Źródło
Miejsce GdyniaBernadowo
Wysokość ok. 59,8 m npm
Współrzędne 54°27′45″N 18°31′50″E/54,462500 18,530556
Ujście
Recypient Zatoka Gdańska
Miejsce na granicy miast Gdynia-Sopot
Wysokość 0 m npm
Współrzędne 54°27′50″N 18°33′44″E/54,463889 18,562222
Położenie na mapie Sopotu
Mapa lokalizacyjna Sopotu
źródło
źródło
ujście
ujście
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
źródło
źródło
ujście
ujście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
źródło
źródło
ujście
ujście

Swelina (rzeka Swelina, niem. Menzelbach (Potok Menzla)) – zwana także Potokiem Granicznym (niem. Der Grenzfließ) lub Swelinią[1] – potok płynący wzdłuż granicy między Gdynią i Sopotem, uchodzący do Zatoki Gdańskiej. Długość potoku wynosi około 2,6 km[2]. W dolnym biegu potoku znajduje się niewielki zbiornik wodny o nazwie Staw Mazowiecki[3].

W okresie międzywojennym wzdłuż Sweliny przebiegał najbardziej na północ wysunięty odcinek międzypaństwowej granicy pomiędzy Polską i Wolnym Miastem Gdańskiem[4]. U ujścia potoku do Zatoki Gdańskiej znajdował się słup A001 z napisem Traite de Versailles / 28 Juin 1919 z dużymi literami FD i P.

Po raz pierwszy słowiańska nazwa Swelina pojawiła się w dokumencie z 1235 roku (Rivulum qui Swelina dicitur), potem wymieniano ją także w innych dokumentach z lat 1283, 1291 i 1295, a później wymieniał ją także Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego[5]. Swelina wyznaczała także granicę Oliwy i Kolibek, gdy 5 marca 1283 Sopot nadany został cystersom oliwskim przez Mściwoja II.[6] Od tego czasu potok stanowił granicę między dobrami oliwskich cystersów a znajdującymi się na północ dobrami rycerskimi.

Czasami, przez niektórych, niewłaściwie nazywana Kamiennym Potokiem, który znajduje się w pobliżu.

W czystych wodach górnego biegu potoku Swelina żyje wypławek alpejski[7].

Fauna bogata w bezkręgowce (kiełż zdrojowy, larwa chruścika itp.). Przy brzegu można spotkać pliszkę górską. W rzece nie ma wielu ryb, żyje tu pstrąg potokowy, jednak jest go zbyt mało by można go łowić. Rzeka nie jest zbyt zanieczyszczona, ale ze względu na głębokość i nurt nie nadaje się do kąpieli.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Z. Brecki w Roczniku Sopockim 1976 pisze: "gdy się jednak wie, że językowo niemieccy kanceliści średniowieczni nie zapisywali miękkości głosek słowiańskich, wówczas ich zapis Swelina odczytamy jako Swelinia". Patrz także Czasopismo Onomastica R.14: 1969.
  2. Monitoring wód powierzchniowych – www.gdynia.pl
  3. Inna spotkana nazwa to Staw Morawiecki, źródło: Przemysław Cudakiewicz, Igor Szymkowiak, Joanna Tycner, Mateusz Naskręt: Program Ochrony Środowiska wraz z Planem Gospodarki Odpadami na lata 2005-2007 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2008-2011 dla Miasta Gdyni. lipiec 2005. [dostęp 26 lipca 2008]. s. s. 170.
  4. Traktat wersalski w Sekcji XI. Artykule 100 wyznaczał tę granicę ogólnie, bez wymienienia nazwy potoku.
  5. Maria i Andrzej Szypowscy: Sopot, Wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1984, ​ISBN 83-217-2436-1
  6. Mamuszka F., Bedeker sopocki, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1981.
  7. RAPORT O STANIE ŚRODOWISKA NATURALNEGO W SOPOCIE, Sopot 2002

Linki zewnętrzne[edytuj]