Tajmyr (półwysep)
74°00′N 100°00′E/74,000000 100,000000
 Mapa półwyspu | |
| Państwo | |
|---|---|
| Powierzchnia |
400 000 km² |
| Rodzaj obiektu |
półwysep |
Położenie na mapie Arktyki  | |
| 74°00′N 100°00′E/74,000000 100,000000 | |
Tajmyr (ros. Таймыр, Таймырский полуостров) – półwysep w Rosji (Kraj Krasnojarski), najbardziej na północ wysunięty półwysep Azji, położony między Zatoką Jenisejską (Morze Karskie) a Zatoką Chatańską (Morze Łaptiewów)[1].
Za południową granicę półwyspu są uważane północne stoki gór Putorana. Jego najdalej wysunięty na północ punkt to Przylądek Czeluskin. Długość około 1000 km; szerokość około 500 km; powierzchnia ok. 400 000 km²[1]. Wysokość do 1146 m n.p.m. Powierzchnia lodowców: 40 km²[2].
Główne rzeki półwyspu to Piasina, Tajmyra i Chatanga. Największe jezioro nosi tę samą nazwę co półwysep. Linia brzegowa silnie zróżnicowana, obecne są m.in. zatoki Middendorffa i Marii Proncziszczewej[2].
Ze względu na ukształtowanie powierzchni półwysep dzieli się na trzy zasadnicze części: Nizinę Północnosyberyjską na południu, na północ od niej pasmo górskie Byrranga i nizinę nadbrzeżną nad Morzem Karskim[2].
Klimat Tajmyru jest bardzo surowy. Półwysep porasta tundra, na południu rzadki las złożony z modrzewi, świerków i brzóz, na północy niskie trawy. Półwysep zamieszkują dzikie zwierzęta, takie jak renifery, piżmowoły, foki, bieługi, niedźwiedzie polarne, gronostaje, rosomaki, lisy polarne i sobole[3][4].
W północnej części półwyspu znajduje się Wielki Rezerwat Arktyczny i Tajmyrski Rezerwat Biosfery[5][6].
Półwysep Tajmyr zamieszkiwany jest przez 35 000 osób.[7] Największe miasta regionu to Dudinka i Norylsk. Główne grupy etniczne zamieszkujące obszar to: Nieńcy, Eńcy i Ewenkowie.[8]
W listopadzie 2021 roku spółka Ermak Neftegaz[a] poinformowała o odkryciu na półwyspie wielkiego złoża gazu ziemnego ocenianego na 384 mld m³, charakteryzującego się wysokimi wskaźnikami produktywności[9].
Tundra w północnej części półwyspu
Rzadki las i krzewy charakterystyczne dla południa półwyspu
Renifery na Tajmyrze
Poduszkowiec Hivus-10 na półwyspie Tajmyr, 2013
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ spółka joint venture firm Rosnieft i BP
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Taymyr Peninsula, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2026-03-16] (ang.).
- 1 2 3 Таймыр. Wielka Encyklopedia Radziecka. [dostęp 2026-03-16]. (ros.).
- ↑ Полуостров Таймыр. Большая Страна. [dostęp 2026-03-16]. (ros.).
- ↑ Tajmyr (Półwysep) • Mapy.com [online], Mapy.com [dostęp 2026-04-30].
- ↑ Заповедник «Большой Арктический». zapovedsever.ru. [dostęp 2018-04-19]. (ros.).
- ↑ Государственный Природный Биосферный Заповедник «Таймырский». zapovedsever.ru. [dostęp 2021-10-09].
- ↑ Languages of the Tajmyr peninsula [online], ling.hse.ru [dostęp 2026-04-30] (ang.).
- ↑ Информация о полуострове Таймыр — Норильская библиотечная система [online], mbucbs.ru [dostęp 2026-04-30].
- ↑ Odkryto wielkie złoża gazu na Półwyspie Tajmyr. Rzeczpospolita. [dostęp 2021-11-15]. (pol.).