Talos (olbrzym)
| olbrzym z brązu | |
 Śmierć Talosa w scenie na kraterze z IV w. p.n.e. | |
| Występowanie | |
|---|---|
Talos (gr. Τάλως Tálōs, łac. Talus) – w mitologii greckiej olbrzym z brązu, strażnik Krety.
Wykonany został przez Hefajstosa, boga ognia i boskiego kowala (wedle innej wersji mitu przez Dedala) i podarowany królowi Minosowi. Uważano go także za ostatniego przedstawiciela rasy wieku brązu (następującego po złotym i srebrnym), syna Kresa, ojca Leukosa, a nawet syna Hefajstosa. Na rozkaz Minosa lub Zeusa po trzykroć dziennie obiegał Kretę, strzegąc ją przed cudzoziemcami – ujrzawszy ich, rozgrzewał się do czerwoności i brał ich w objęcia. Walczył rzucając z daleka olbrzymimi głazami. Jego słabym punktem była żyła biegnąca od karku do kostki wypełniona ichorem, zamknięta w dolnej części nogi[1], wedle niektórych wersji na stopie[2], korkiem spustowym. Nie można było go zranić w żadnym innym miejscu[1]. Talos był zsyłany przez Hefajstosa do wykonywania prac.
Kiedy Talos chciał odpędzić od Krety Argonautów, Medea swoimi czarami zerwała ten korek[1] albo sprawiła, iż postradał zmysły, sam go sobie zrywając[2], przez co olbrzym zmarł. Istnieje również druga wersja jego śmierci, według której Pojas[1] lub jego syn Filoktet przeszył to miejsce swą strzałą[2].
W paleontologii jego imię nadano opisanemu w 2011 rodzajowi dinozaura z rodziny troodonów[3], Talos sampsoni.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo we Wrocławiu, 1997, s. 332-333. ISBN 978-83-04-04673-3.
- 1 2 3 Joël Schmidt: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Katowice: Książnica, 2006, s. 301, seria: Słowniki Encyklopedyczne Książnicy. ISBN 978-83-7132-841-1.
- ↑ Lindsay E. Zanno, David J. Varricchio, Patrick M. O’Connor, Alan L. Titus, Michael J. Knell. A New Troodontid Theropod, Talos sampsoni gen. et sp. nov., from the Upper Cretaceous Western Interior Basin of North America. „PLoS ONE”. 6, 2011-09. DOI: 10.1371/journal.pone.0024487. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm, 2003, s. 1295–1296. ISBN 83-7399-022-4.