Tar (instrument)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tar
Tar
Klasyfikacja naukowa
Chordofon złożony
Klasyfikacja popularna
strunowy, szarpany
Podobne instrumenty

setar

Tar (pers. تار, tār znaczy „struna”) – tradycyjny perski instrument strunowy szarpany z pudłem rezonansowym, gryfem i 25 progami na podstrunnicy.

Tar wyewoluował najprawdopodobniej jako forma antycznego rababu w XIX-wiecznym Szirazie[1]. Rozpowszechniony w Persji, krajach Kaukazu i Azji Centralnej, występuje w dwóch formach jako tar perski tar-e Sziraz i tar kaukaski tar-e Ghafghaz[2].

Tar perski tar-e Sziraz wydrążony jest z drewna morwowego[2]. Jego pudło rezonansowe ma kształt dwóch połączonych mis, przypominających męski tors – górna, mniejsza część naghare i dolna, większa część kasse obciągnięte są z przodu skórą jagnięcą[2]. W dolnej części znajduje się rogowy mostek podtrzymujący sześć metalowych strun w trzech wiązkach[2]. Długi gryf ma 22–28 ruchomych progów na podstrunnicy[2], co pozwala na grę ćwierćtonów[3]. Muzyk trąca struny mosiężnym plektronem, tzw. mizrabem, pokrytym z jednej strony woskiem dla lepszego trzymania[3].

Tar kaukaski tar-e Ghafghaz różni się od perskiego głównie większą ilością strun[1] – ma jedenaście zamiast sześciu[4].

W 2012 roku azerskie rzemiosło związane z tym instrumentem muzycznym i sztuka gry na nim zostały wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Jean During, Zia Mirabdolbaghi, Dariush Safvat, Manuchehr Anvar: The Art of Persian Music. Mage Publishers, 1991, s. 127. ISBN 0-934211-22-1. [dostęp 2014-10-26]. (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 The Rouhollah Khaleghi Artistic Center: Tar (ang.). [dostęp 2014-10-23].
  3. 3,0 3,1 3,2 Randy Raine-Reusch: Play the World: The 101 World Instrument Primer. Mel Bay Publications, 2010, s. 33. ISBN 9781610652513. [dostęp 2014-10-26].
  4. 4,0 4,1 ATLAS of Plucked Instruments.com: Azeri tar /Caucasus tar (ang.). [dostęp 2014-10-24].
  5. 5,0 5,1 UNESCO ICH: Craftsmanship and performance art of the Tar, a long-necked string musical instrument (ang.). [dostęp 2013-11-18].