Temperatura mięknienia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Temperatura mięknięcia)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Temperatura mięknienia, temperatura mięknięcia – temperatura, w której materiał zaczyna zmieniać się z ciała stałego w plastyczną masę.

Temperatura mięknienia podawana jest zwykle dla materiałów amorficznych lub częściowo krystalicznych i częściowo amorficznych posiadających mieszaną mikrostrukturę. Materiały amorficzne i amorficzno-krystaliczne zwykle nie mają temperatury topnienia, gdyż proces ich przejścia z ciała stałego w ciało o wysokiej lepkości zachodzi stopniowo i nie polega na prostej przemianie kryształu w ciecz. Do materiałów, dla których podaje się temperaturę mięknienia, należą między innymi:

Wszystkie tego rodzaju materiały mają tendencję do stopniowego stawania się coraz miększymi w pewnym zakresie temperatur – nie topią się one w jednej, ściśle określonej temperaturze. Zakres ten zależy nie tylko od natury i składu chemicznego materiału, ale także od jego historii termicznej i sposobu dokonywania pomiaru. Ze względu na ciągły, a nie skokowy, charakter zjawiska mięknienia, istnieją ścisłe normy, według których dokonuje się pomiaru temperatury jego zachodzenia. Metody te ogólnie sprowadzają się do pomiaru zmian twardości, wytrzymałości na zginanie lub rozciąganie w funkcji temperatury, przy czym za temperaturę mięknienia uznaje się przekroczenie ściśle określonej wartości przez jedną lub kilka z tych wielkości.

Metody pomiaru[edytuj]

Dla różnych materiałów istnieją różne normy określające zasady pomiaru, na przykład:

  • do polimerowych tworzyw sztucznych stosuje się kilka różnych odmian metody Vicata[1],
  • do szkła i ceramiki stosuje się metodę Littletona[2]
  • do tłuszczów jadalnych stosuje się zmodyfikowaną metodę Vicata[3]

Metoda Vicata[edytuj]

Zasada metody polega na określeniu temperatury, w której stalowa igła o określonej powierzchni przekroju pod stałym obciążeniem zagłębi się na głębokość 1 mm, przy stałym wzroście temperatury (wynoszącym od 50 lub 120 °C/godzinę).

Przyrządem pomiarowym jest termostat szafkowy wyposażony w zespół pionowych prętów obciążonych u góry ponad szafką obciążnikami o ciężarze 1 lub 5 kG(10 lub 50 N). U dołu pręt posiada stalową igłę o przekroju poprzecznym 1 mm².

Termostat sprzężony jest z zegarem, by zachować stały w czasie przyrost temperatury podczas badania.

Pręty przenoszące nacisk obciążników na próbkę sprzężone są ze wskaźnikami elektronicznymi lub mechanicznymi, połączonymi z układem dzwonkowym informującym o odpowiednim zagłębieniu igły. Umożliwia to łatwe odczytywanie zagłębienia igły oraz temperatury mięknienia. Temperaturę odczytuje się przy pomocy termometru, który powinien być umieszczony jak najbliżej badanej próbki.

Obecnie dostępne urządzenia pozwalają w pełni automatyczny sposób kontrolować przebieg badania oraz gromadzić dane.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Władysław Przygocki, Andrzej Włochowicz: Fizyka polimerów. PWN, Warszawa 2001. ISBN 83-01-13303-1