Chityna

Chityna
	Ogólne informacje
Monomery	acetyloglukozamina
Struktura meru	−C8H13O5N−
	Identyfikacja
Numer CAS	1398-61-4
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Substancja nie jest klasyfikowana jako; niebezpieczna według kryteriów GHS.
	Podobne związki
Pochodne	chitozan
	Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Chityna (stgr. χιτών chiton ‘wierzchnia szata’) – organiczny związek chemiczny z grupy biopolimerów, polisacharyd zbudowany z cząsteczek N-acetylowanej β-glukozaminy^[2]^[3], połączonych wiązaniami β-1,4-glikozydowymi^[3]. Występuje w ścianach komórkowych wodorostów^[3], grzybów^[2]^[3] i bakterii^[3], a także w szkieletach zewnętrznych stawonogów^[2]^[3] (które tworzy wraz z białkami oraz solami wapnia i magnezu^[3]). Jej obecność potwierdzono także u mięczaków, ramienionogów i mszywiołów^[3].

Chemicznie chityna ma podobną strukturę do celulozy. Zamiast merów glukozydowych posiada ona jednak mery N-acetyloglukozoaminowe (dokładnie N-acetylo-D-glukozo-2-aminowe). Tak jak w celulozie, tworzą one długie łańcuchy polimerowe poprzez wiązania β-1,4-glikozydowe. Wymiana części atomów tlenu na atomy azotu w strukturze chityny w stosunku do struktury celulozy powoduje, że w chitynie występują dużo silniejsze międzycząsteczkowe wiązania wodorowe, co skutkuje większą wytrzymałością mechaniczną chityny w stosunku do celulozy^{[potrzebny przypis]}.

Przypisy

↑ Chityna [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: C3641 [dostęp 2020-02-18] .
1 2 3 ShigehiroS. Hirano ShigehiroS., Chitin and Chitosan, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, DOI: 10.1002/14356007.a06_231 (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 Słownik tematyczny. Biologia, cz. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 37, ISBN 978-83-01-16529-1 .

[SA-1] Chityna [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: C3641 [dostęp 2020-02-18] .

[Ullmann-2] 1 2 3 ShigehiroS. Hirano ShigehiroS., Chitin and Chitosan, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, DOI: 10.1002/14356007.a06_231 (ang.).

[StB1-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 Słownik tematyczny. Biologia, cz. 1, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 37, ISBN 978-83-01-16529-1 .

[1]

[2]

[3]