Teodor Kasperski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Teodor Kasperski
Teodor Kasperski
Kraj działania  Polska
Data urodzenia ok. 1869
Data i miejsce śmierci 16 lutego lub 21 marca 1945
Zaleszczyki
proboszcz parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Winiatyńcach
Okres sprawowania
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi

Teodor Kasperski (ur. ok. 1869, zm. 16 lutego lub 21 marca 1945 w Zaleszczykach) – polski duchowny rzymskokatolicki.

Życiorys[edytuj]

Urodził się ok. 1869 roku[1][2] (według innego źródła w 1867[3]). Został duchownym rzymskokatolickim archidiecezji lwowskiej. Pełnił posługę w dekanacie Borszczów[1][2]. Na wiele lat był związany z parafiami na obszarze rejonu zaleszczyckiego. Służył w Opryłowcach, skąd latem 1904 został przeniesiony do w Szczytowiec[4] i od tego roku był tam proboszczem miejscowej parafii[5]. Został członkiem komitetu budowy kaplicy rzymskokatolickiej w Uściu Biskupim[6]. Pełnił stanowisko proboszcza w Holihradach, gdzie w listopadzie 1926 został wybrany prezesem założonego wówczas ogniska Związku Podhalan[7]. Następnie został proboszczem parafii w Winiatyńcach[2] od 1929[5]. W obu miejscowościach samodzielnie wyszukiwał polskich wiernych i zapraszał ich do parafii[8]. Zainicjował powstanie Kalwarii Winiatynieckiej wzorując się na Kalwarii Zebrzydowskiej i Kalwarii Pacławskiej[5]. Dzięki wsparciu miejscowych ziemian, Olgi Brykczyńskiej i syna Benedykta, którzy przekazali grunt, został wybudowany kościół Matki Bożej Nieustającej Pomocy[5]. Celem utworzenia kalwarii zbierał środki finansowe od wiernych[9]. Winiatyńce stały się celem pielgrzymek wiernych[5]. Według relacji były odnotowane przypadki łask i uzdrowień[10].

Podczas II wojny światowej w trakcie rzezi wołyńskiej 30 września 1943 nastąpił atak bojówki ukraińskich nacjonalistów z OUN-UPA na Winiatyńce, w wyniku którego zostało zamordowanych 12 osób[11]. Agresorzy skierowali się też na plebanię i mimo zamknięcia budynku, dostali się do niej po wybiciu dziury w ścianie, po czym uprowadzili przebywające tam 14 osób, w tym ks. Kasperskiego, których poprowadzili do lasu[12]. Po tym jak pobity i osłabiony zemdlał w drodze został pozostawiony[13][2] w przeświadczeniu, że nie żyje[1][14] (pozostałe osoby zostały rozstrzelane). Następnie przebywał w Zaleszczykach i tam wskutek urazów i choroby zmarł 16 lutego[1][15][5] lub 21 marca[16] w wieku 76 lat[2].

Upamiętnienie[edytuj]

W 1990 ukazała się praca ks. dr. Wacława Szetelnickiego pt. Podolski Vianney Ks. Teodor Kasperski, twórca Kalwarii w Winiatyńcach[17]

Odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Teodor Kasperski. swzygmunt.knc.pl. [dostęp 23 marca 2015].
  2. a b c d e Ewa Siemaszko: Duchowni katoliccy zamordowani w latach 1939-1946 przez nacjonalistów ukraińskich (bojówkarzy OUN, upowców / banderowców, policjantów ukraińskich i Ukraińców z Dywizji SS-Galizien) na terenach przedwojennych województw: wołyńskiego, lwowskiego, stanisławowskiego, tarnopolskiego, poleskiego i lubelskiego. nawolyniu.pl. [dostęp 23 marca 2015].
  3. Tadeusz Bednarczuk: Zamordowani kapłani (3). 2009-05-20. [dostęp 2015-03-25].
  4. Kronika. Wiadomości kościelne. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 181 z 9 sierpnia 1904. 
  5. a b c d e f Maria Taszycka: Winiatyńce. [dostęp 2015-03-25].
  6. Głosy publiczne. „Gazeta Lwowska”, s. 6, Nr 48 z 1 marca 1914. 
  7. A. Łaś. Listy. „Gazeta Podhalańska”, s. 6-7, Nr 50 z 12 grudnia 1926. 
  8. Listy. „Gazeta Podhalańska”, s. 8, Nr 10 z 6 marca 1932. 
  9. Kronika. Ostrzeżenie. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 301 z 1 stycznia 1908. 
  10. Józef Kopacz. Wspomnienia z pielgrzymki do Winiatyniec. „Głosy Podolan”, s. 33, Nr 92, styczeń-luty 2009. Klub „Podole” Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich w Warszawie. ISSN 1507-9996. 
  11. Grzegorz Rąkowski: Przewodnik krajoznawczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej: Podole. s. 205.
  12. Józef Kopacz. Wspomnienia z pielgrzymki do Winiatyniec. „Głosy Podolan”, s. 35, Nr 92, styczeń-luty 2009. Klub „Podole” Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich w Warszawie. ISSN 1507-9996. 
  13. Józef Juzwa. Ostatni proboszcz zaleszczycki ksiądz Andrzej Urbański. „Cracovia Leopolis”, s. 31, Nr 2 (70) / 2012. ISSN 1234-8600. 
  14. Stanisław Żurek: Kalendarium ludobójstwa ukraińskiego dokonanego na ludności polskiej w latach 1939–1948. [dostęp 2015-03-25].
  15. Wystawa ludobójstwa dokonanego na Polakach przez OUN-UPA na Kresach Południowo-Wschodnich II RP 1939-1947. [dostęp 2015-03-25].
  16. Józef Juzwa. Ostatni proboszcz zaleszczycki ksiądz Andrzej Urbański. „Cracovia Leopolis”, s. 32, Nr 2 (70) / 2012. ISSN 1234-8600. 
  17. Józef Swastek: Uczony i gorliwy pasterz. [dostęp 2015-03-25].
  18. Odznaczenia. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 260 z 16 listopada 1938. 
  19. Odznaczenia w województwie tarnopolskim. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 162 z 21 lipca 1939. 
  20. Dalsze odznaczenia Złotym Krzyżem Zasługi. „Wschód. Prasowa Agencja Informacyjna”, s. 1, Nr 726 z 13 listopada 1934. 

Bibliografia[edytuj]