Torebnik piżmowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Torebnik piżmowy
Hypsiprymnodon moschatus[1]
Ramsay, 1876[2]
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Nadrząd

torbacze

Rząd

dwuprzodozębowce

Podrząd

kangurokształtne

Rodzina

Hypsiprymnodontidae
Collett, 1877[3]

Rodzaj

Hypsiprymnodon
Ramsay, 1876[4]

Gatunek

torebnik piżmowy

Synonimy

Rodzaju:

Gatunku:

  • Pleopus nudicaudatus Owen, 1877[5]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[6]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Torebnik piżmowy[7][8] (Hypsiprymnodon moschatus) – gatunek ssaka, jedynego przedstawiciela rodzaju torebnik[8] (Hypsiprymnodon) oraz rodziny torebnikowatych[8] (Hypsiprymnodontidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Torebnik piżmowy występuje w wilgotnych lasach równikowych północno-wschodniej Australii, ograniczonay do północno-wschodniego Queensland, od Helensvale (Mount Amos) na zachód do Ravenshoe i na południe do okolic Ingham[9][10].

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek i rodzaj po raz pierwszy naukowo opisał w 1876 roku australijski zoolog Edward Pierson Ramsay na łamach czasopisma Proceedings of the Linnean Society of New South Wales[4][2]. Jako miejsce typowe odłowu Holotypu Ramsay wskazał Rockingham Bay, w Queensland, w Australii[2][11].

Gatunek monotypowy[9][10].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Hypsiprymnodon: rodzaj Hypsiprymnus Illiger, 1811 (kanguroszczur); οδους odous, οδοντος odontos „ząb”[12].
  • Pleopus: gr. πλεων pleōn „pełny, kompletny”, forma wyższa od πολυς polus „dużo”; πους pous, ποδος podos „stopa”[13].
  • moschatus: późnołac. moschatus „piżmowy”, od łac. muscus „piżmo”, od gr. μοσχος moskhos „piżmo”, od pers. ‏مشک‎ mušk „piżmo”[14].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 15–27 cm, długość ogona 12–16 cm; masa ciała 360–680 g[9]. Torebnik piżmowy ma wydłużony pysk, okrągłe i nagie uszy, zaś ogon jest nieowłosiony i pokryty łuskami. Ma brązowe, gęste futro. Wybarwienie części grzbietowej ciemniejsze, zaś na bokach jaśniejsze. Pazury są słabo wykształcone[7].

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

  • Prawdopodobnie zachowuje aktywność zarówno w nocy jak i dzień.
  • Zwyczaje – Jest samotnikiem, ale może żyć także w parze.
  • Bardzo często porusza się jak królik, na 4 kończynach. Ma bardzo dobrze wykształcony pierwszy palec na każdej stopie w przeciwieństwie do innych kangurowatych.
  • Pożywienie – owoce palm, ale także owadami i innymi bezkręgowcami[7].

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

  • Samice torebnika piżmowego regularnie rodzą bliźnięta.
  • Młode rodzą się zazwyczaj w porze deszczowej (od lutego do maja; lecz zdarzają się wyjątki)[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Hypsiprymnodon moschatus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c Ramsay 1877 ↓, s. 34.
  3. R. Collett. On a Collection of Mammals from Central and Northern Queensland. „Zoologische Jahrbücher”. 2, s. 906, 1877 (ang.). 
  4. a b Ramsay 1877 ↓, s. 33.
  5. a b R. Owen. On a new Marsupial from Australia. „The Annals and Magazine of Natural History”. Fourth series. 20, s. 542, 1877 (ang.). 
  6. Hypsiprymnodon moschatus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  7. a b c d K. Kowalski (red.), A. Krzanowski, H. Kubiak, B. Rzebik-Kowalska & L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 377, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  8. a b c Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 14. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  9. a b c A. Dennis: Family Hypsiprymnodontidae (Musky Rat Kangaroo). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 599. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.)
  10. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 90. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  11. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Species Hypsiprymnodon moschatus. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-06-11].
  12. Palmer 1904 ↓, s. 343.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 547.
  14. The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World [online], S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]