Tors Belwederski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tors Belwederski
Ilustracja
Autor Apollonios z Aten
Czas powstania I wiek p.n.e.
Technika marmur
Wysokość 1,59 m
Miejsce
przechowywania
Muzea Watykańskie
(Museo Pio-Clementino)

Tors Belwederski – pochodząca z I wieku p.n.e. grecka rzeźba autorstwa Apolloniosa z Aten.

Wykonana z marmuru, ma 1,59 metra wysokości. Obecnie znajduje się w Muzeach Watykańskich (Museo Pio-Clementino, Sala Muz). Według różnych hipotez przedstawia Heraklesa, Polifema, Prometeusza, Marsa, Sylena lub Filokteta[1].

Dokładne pochodzenie rzeźby jest nieznane; zdaniem niektórych badaczy może to być późniejsza rzymska kopia greckiego oryginału[1]. Najstarsza wzmianka na jej temat pochodzi z 1433; wówczas znajdowała się w pałacu rodu Colonna[1]. Na początku XVI wieku weszła w posiadanie Watykanu i została umieszczona na dziedzińcu papieskiego Belwederu (stąd jej nazwa). W 1798 Francuzi wywieźli ją do Paryża jako zdobycz wojenną, do Włoch powróciła po upadku Napoleona w 1815[2].

Liczne rysunki z natury są świadectwem traktowania rzeźby jako obiektu studiów artystów pracujących w pałacu papieskim. Najbardziej do jej rozsławienia przyczynił się Michał Anioł, który był nią zachwycony i wielokrotnie ją studiował[3]. Podziwiał on dynamiczną pozę i starannie odtworzoną muskulaturę postaci, nawiązując do niej wielokrotnie w swoich pracach, m.in. w aktach nagich młodzieńców (ignudi) na sklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej[4]. Artysta planował nawet zrekonstruowanie brakujących elementów posągu, lecz ostatecznie zrezygnował z tego zamiaru[3]. Odmienne zdanie na temat rzeźby miał Stendhal, nie odbierając emocjonalnie jej cech szczególnych i uznając, że sławna jest ona głównie zainteresowaniem Rafaela i Michała Anioła[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Muzea Watykanu. Warszawa: Arkady, 1983, s. 22-24. ISBN 83-213-3144-0.
  2. Ian Chilvers: The Oxford Dictionary of Art and Artists. Oxford: Oxford University Press, 2009, s. 56. ISBN 978-0-19-953294-0.
  3. a b c Barbara Furlotti: Muzea Watykańskie, Rzym. Warszawa: HPS/Rzeczpospolita, 2007, s. 16, seria: Wielkie muzea. ISBN 978-83-60688-25-0.
  4. Barbara Furlotti: Muzea Watykańskie, Rzym. Warszawa: HPS/Rzeczpospolita, 2007, s. 128.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]