Traktat w Uccialli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Traktat w Ucciallitraktat o przyjaźni i pokoju wieczystym zawarty w Uyczalie (wł. Uccialli) 2 maja 1889 roku pomiędzy Włochami i Etiopią.

Włoska penetracja Etiopii zaczęła się w 1882 roku[1]. Po śmierci cesarza Etiopii Jana IV w marcu 1889 roku w bitwie pod Metemmą w kraju doszło do wojny o sukcesję, w której zwycięstwo odniósł Szefa Menelik. W zamian za włoskie poparcie nowy cesarz odstąpił Włochom część Erytrei[2]. Zawarty przez Menelika oraz hrabiego Pietra Antonellego[3] 2 maja 1889 roku traktat przewidywał odszkodowania dla Etiopii za utracone ziemie[2], określał przebieg granicy i zakładał nawiązanie stosunków dyplomatycznych, zapewniając Etiopii swobodny transport broni z portu Massaua[3]. Z tego ostatniego punktu Etiopia zaczęła szybko korzystać, sprowadzając z Europy 30 tys. karabinów i 28 dział[4].

Przyczyną późniejszego zerwania traktatu stał się art. 17 porozumienia, który brzmiał odmiennie w obu wersjach dokumentu. We włoskiej wersji zapisano, że Etiopia zgadza się na prowadzenie jej polityki zagranicznej przez Włochy[5]. Takie podporządkowanie się Włochom w kwestiach polityki zagranicznej[3] oznaczało faktycznie uczynienie z tego kraju włoskiego protektoratu[2]. Jednocześnie w wersji amharskiej ujęto, że Etiopia może zdecydować się na takie rozwiązanie[3]. Strona etiopska utrzymywała, że zapis ten oznaczał, iż mogła korzystać z włoskich służb dyplomatycznych, gdy będzie to dla niej wygodne i w żadnym stopniu nie oznaczało to dla niej zobowiązania[5]. Etiopczycy odkryli różnicę między wersjami traktatu po ok. pół roku[4], gdy 2 października 1889 roku został oficjalnie ogłoszony przez Włochy ich protektorat nad Etiopią[5]. Natomiast w styczniu następnego roku rząd włoski proklamował powstanie włoskiej kolonii Erytrea na otrzymanym od Etiopii wybrzeżu Morza Czerwonego i zaczął kolonizację wybrzeża somalijskiego, co groziło otoczeniem Etiopii[4].

Menelik usiłował negocjować z Włochami rozwiązanie kryzysu, a wobec włoskich prowokacji, próbował poszukiwać wsparcia w innych europejskich państwach. Ostatecznie jednak brak zgody cesarza na podporządkowanie się Włochom doprowadził do unieważnienia traktatu z Uccialli, o czym 27 lutego 1893 roku Etiopia poinformowała mocarstwa europejskie[5]. Skutkiem zerwania traktatu był wybuch w 1894 roku wojny abisyńsko-włoskiej, w której Etiopczycy odnieśli zwycięstwo[3] nad znacznie nowocześniejszym, ale mniej licznym, wojskiem włoskim[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Etiopia. Historia, Encyklopedia PWN [dostęp 2019-05-03] (pol.).
  2. a b c Traktat w Uccialli (Uyczalie), wojna-mussoliniego.pl [dostęp 2019-05-02] (pol.).
  3. a b c d e 2 maja. 500 lat temu zmarł Leonardo da Vinci, wyborcza.pl [dostęp 2019-05-02] (pol.).
  4. a b c Ku wojnie, rp.pl [dostęp 2019-05-03] (pol.).
  5. a b c d e Walka Etiopii o niepodległość na przełomie XIX i XX w. Zwycięska wojna z Włochami, historia.org.pl, 4 października 2012 [dostęp 2019-05-02] (pol.).