Turkaweczka czarnogardła

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Turkaweczka czarnogardła
Oena capensis[1]
(Linnaeus, 1766)
Turkaweczka czarnogardła
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd gołębiowe
Rodzina gołębiowate
Podrodzina trerony
Rodzaj Oena[2]
Swainson, 1837
Gatunek turkaweczka czarnogardła
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Turkaweczka czarnogardła[4], gołąbek czarnogardły (Oena capensis) – gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Jest malutkim gołąbkiem wielkości dużego wróbla z długim ogonem i charakterystyczna czarną maską. Zamieszkuje półpustynie Afryki. Żywi się nasionami. Nie jest gatunkiem zagrożonym.

Opis[edytuj]

Turkaweczka czarnogardła, zwana też gołąbkiem czarnogardłym jest jedynym gatunkiem rodzaju Oena. Gołąbek ten występuje w dwóch podgatunkach: Oena capensis aliena (Linnaeus 1766 r.), oraz Oena capensis capensis (Bangs 1918 r.).

Jest malutkim gołębiem, wielkości podobnej do papużki falistej. Długość ciała osiąga zazwyczaj 23 cm, rozpiętości skrzydeł 28–33 cm a waga 40g. Ma bardzo długi czarny, spiczasty ogon na który przypada 13 cm długości ciała. U nasady ogona widać trzy pasy, biały i dwa czarne. Upierzenie jest w przewadze szare, z wyjątkiem białego spodu ciała i kasztanowych podstaw lotek, które są widoczne w locie. Wierzch ciała może mieć brązowy nalot. Nogi są czerwone. Dorosły samiec posiada czarną plamę przechodzącą z twarzy, przez szyję do piersi, oraz pomarańczowo-żółty dziób z czerwoną nasadą, na skrzydłach występuje metalicznie-granatowa plama. Samice ubarwione są mniej kontrastowo bez czarnej maski, a dzioby są koloru ciemnego rogu. Młode ptaki przypominają samice, lecz są ciemniejsze, posiadają też liczne prążki i plamki.

Gruchanie tych gołębi jest ciche i smutne, składa się z krótkich, wielokrotnie powtarzanych „ku-kuu” z przeciągnięciem i nieco wyższym tonem drugiej sylaby.

Gatunek nie jest towarzyski, występuje pojedynczo lub parami, choć mogą one tworzyć większe stada przy oczkach wodnych.

Występowanie i siedlisko[edytuj]

Ojczyzną turkaweczek czarnogardłych jest środkowa Afryka skąd zaczęły się rozprzestrzeniać. Podgatunek Oena capensis aliena zamieszkuje Madagaskar, a Oena capensis capensi występuje od Maroka i Sudanu po południową Afrykę i południową część Arabii Saudyjskiej. Gołąbek zasiedla tereny otwarte, pustynne i półpustynne, porośnięte krzewami i akacją.

Pożywienie[edytuj]

Gatunek jest dość naziemny i zazwyczaj żeruje na otwartym terenie. Jego pożywienie stanowią prawie wyłącznie nasiona trawy, turzyc i chwastów.

Rozród[edytuj]

Termin lęgów jest uzależniony między innymi od ilości pokarmu. Podczas godów samiec ściga samicę i wykonuje przed nią skłon, wydając głos brzmiący jak "kuk" i rozpościerając ogon. Gniazdo budują w zaroślach, bardzo nisko, nawet na wys. 0,5m nad ziemią. Na niektórych obszarach gatunek ten staje się synantropijny i gniazda powstają w parkach lub wśród osiedli. Samica składa zwykle 2 jaja o grubej, matowej skorupce, które wysiaduje przez 14-16 dni. Po ok. 12 dniach od wyklucia młode wyfruwają z gniazda. Po 22 dniach na głowach samców pojawia się czarny rysunek, a po 7 tygodniach również na piersi. Kompletne upierzenie ptaki osiągają po upływie pół roku.

Zagrożenia Ochrona[edytuj]

Wielkość populacji nie został określona liczbowo, jednak gołąbki te występują dość pospolicie i nie uważa się aby ich liczebność podeszła progu zagrożenia. Od 1984 do 2005 r., zostało zarejestrowanych 158 149 dzikich osobników w bazie Światowego Centrum Monitoringu Ochrony (UNEP-WCMC CITES Trade Database). Gatunek ma bardzo duży zasięg występowania i ciągle go powiększa, dlatego trend zmian ich liczebności jest określany jako wzrastający. Z tych powodów Turkaweczka czarnogardła jest oceniana jako niezagrożona (klasa LC IUCN).

Przypisy

  1. Oena capensis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Oena. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 8 lutego 2011]
  3. BirdLife International 2012. Oena capensis. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-05-09]
  4. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Raphinae Wetmore, 1930 - trerony (wersja: 2016-02-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-05-09].

Bibliografia[edytuj]

  • S. Chwapil, Ptaki ozdobne, DELTA 1983

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=2533