Układ glimfatyczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Schemat układu glimfatycznego

Układ glimfatyczny – otwarty układ w funkcjonowaniu podobny do układu limfatycznego i pełniący jego funkcje, ale zarządzany przez komórki glejowe oraz znajdujący się wyłącznie w żywym mózgu u ssaków. Naczynia układu glimfatycznego oplatają naczynia układu krwionośnego w mózgu. Funkcje limfy wypełnia w nim płyn mózgowo-rdzeniowy[1][2].

Układ glimfatyczny jest systemem oczyszczającym mózg z toksyn powstałych w procesie oddychania komórkowego[2] oraz dostarczającym do niego składniki odżywcze i białka[3][4][3]. Pracuje on najintensywniej w czasie snu, usuwając odpady powstałe w czasie całego dnia działania mózgu oraz amyloidy.

W układzie glimfatycznym, który przestał spełniać swoje funkcje w wyniku starzenia się lub urazu, toksyny zaczynają zbierać się w mózgu tworząc złogi, co może przyczynić się do powstawania blaszek amyloidowych, które są obserwowane w wielu chorobach neurodegeneracyjnych[a]. Chociaż nie poznano jeszcze pełnego zaangażowania tego układu w rozwój lub zahamowanie rozwoju chorób neurodegeneracyjnych, w doświadczeniach na genetycznie zmodyfikowanych myszach zauważono, że klirens amyloidu-beta u myszy bez genu Aqp4 jest mniejszy o 55 procent od klirensu tegoż amyloidu u myszy posiadających wyżej wymieniony gen[2].

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

Przypisy

  1. Iliff JJ, Wang M, Liao Y, Plogg BA, Peng W, Gundersen GA, Benveniste H, Vates GE, Deane R, Goldman SA, Nagelhus EA, Nedergaard M.. A paravascular pathway facilitates CSF flow through the brain parenchyma and the clearance of interstitial solutes, including amyloid β.. „Science Translational Medicine”, 2012 Aug 15. AAAS. DOI: 10.1126/scitranslmed.3003748. ISSN 1946-6242 (ang.). 
  2. a b c Daisy Yuhas. How the brain cleans itself; Fluids coursing through the nervous system could help clear the brain of toxic detritus that leads to Alzheimer's and Huntington's disorders. „nature ; Scientific American”, 16 August 2012. DOI: 10.1038/nature.2012.11216. ISSN 0028-0836 (ang.). 
  3. a b Rangroo Thrane V, Thrane AS, Plog BA, Thiyagarajan M, Iliff JJ, Deane R, Nagelhus EA, Nedergaard M.. [Paravascular microcirculation facilitates rapid lipid transport and astrocyte signaling in the brain Paravascular microcirculation facilitates rapid lipid transport and astrocyte signaling in the brain]. „Scientific Reports”, 2013. Nature Publishing Group. DOI: 10.1038/srep02582. ISSN 2045-2322 (ang.). 
  4. Lulu Xie, Hongyi Kang, Qiwu Xu, Michael J. Chen, Yonghong Liao i inni. [Sleep Drives Metabolite Clearance from the Adult Brain Sleep Drives Metabolite Clearance from the Adult Brain]. „Science”. 342 (6156), s. 373-377, 18 Oct 2013. AAAS. DOI: 10.1126/science.1241224. ISSN 0036-8075 (ang.). 

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]