Ukraińska Partia Narodowo-Demokratyczna (1899)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ukraińska Partia Narodowo-Demokratyczna
Lider Komitet Ludowy
Data założenia 26 grudnia 1899
Ideologia polityczna nacjonalizm ukraiński

Ukraińska Partia Narodowo-Demokratyczna (Ukrajinśka Nacionalno-Demokratyczna Partija – UNDP) – prawicowa partia ukraińska działająca w Galicji w Austro-Węgrzech, powstała 26 grudnia 1899.

Powstała z połączenia prawego skrzydła Rusko-Ukraińskiej Partii Radykalnej (Wołodymyr Ochrymowycz, Jewhen Łewyćkyj, Wjaczesław Budzynowśkyj, Iwan Franko) z narodowcami galicyjskimi (Julijan Romanczuk, Kost Łewyćkyj, Mychajło Hruszewśkyj, Jewhen Ołesnycki, Teofil Okunewski).

Partią kierował Komitet Ludowy, w którego skład wchodzili Hruszewśkyj, K. Łewyćkyj, Ochrymowycz, Demian Sawczak i Franko.

Partia na pierwszym kongresie w dniu 5 stycznia 1900 przyjęła program jedności narodowej i niepodległości. Szybko zdobyła czołowe miejsce w ukraińskim politycznym życiu Galicji. Szybko wypchnęła Ukraińską Partię Radykalną z pozycji stałej opozycji, zwalczała partie rusofilskie.

W wyborach z 1907 roku partia objęła 17 z 27 miejsc, jakie przypadły Ukraińcom, w Reichsracie Przedlitawii (austriackim parlamencie).

Przewodniczącymi partii byli Julijan Romanczuk (1899-1907) i Kost Łewyćkyj, sekretarzami partii – K.Łewyćkyj (1899-1907), Wołodymyr Baczynśkyj (1907-1913) i Stepan Baran. Partia wydawała tygodnik "Swoboda", jej poglądy reprezentowały również "Diło" i "Bukowyna".

W czasie narastania wzajemnych antagonizmów polsko-ukraińskich Ukraińska Partia Narodowych Demokratów wysuwała hasło przymusowego wysiedlania Polaków z Galicji Wschodniej[1].

W sierpniu 1918 Komitet Narodowy Partii postanowił zorganizować konspiracyjny pion polityczny i wojskowy. W tym celu powołano we Lwowie komitet polityczny, w skład którego weszli Stepan Baran, Wasyl Panejko, Longyn Cehelski, Iwan Kiweluk i Wołodymyr Baczynśkyj. Organizowano spotkania z działaczami powiatowymi partii i omawiano plany przejęcia władzy. Równolegle prowadzono prace nad organizacją pionu wojskowego. Odpowiedzialny za to działanie był Kost Taniakewycz. Skutkiem tych działań było utworzenie we wrześniu 1918 Ukraińskiego Generalnego Komisariatu Wojskowego.

28 marca 1919 r na zjeździe partyjnym w Stanisławowie partia przekształciła się w Ukraińską Ludową Partię Pracy. Jej działaczami byli między innymi Jewhen Petruszewycz i Stepan Wytwycki.

W latach 1918-1919 kierowała rządem Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej.

Bibliografia[edytuj]

  • H. Chałupczak, T. Browarek, Mniejszości narodowe w Polsce, 1918-1995, Lublin, Wyd. Uniw. Marii Curie-Skłodowskiej, s. 59, 2000, ​ISBN 83-227-1191-3
  • Ryszard Tomczyk, Radykałowie i socjaldemokraci.Miejsce i rola lewicy w ukraińskim obozie narodowym w Galicji 1890-1914, Szczecin 2007, ​ISBN 978-83-7518-031-2

Przypisy

  1. K. Grunberg, B. Sprengel Trudne sąsiedztwo, Warszawa 2005, s. 198

Linki zewnętrzne[edytuj]