Julian Romanczuk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Julian Romanczuk
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 24 lutego 1842
Kryłos, powiat stanisławowski, Cesarstwo Austrii
Data i miejsce śmierci 22 kwietnia 1932
Lwów, Polska
poseł do Reichsratu Przedlitawii
Okres od 1901
do 1918
Przynależność polityczna Ukraińska Partia Narodowo-Demokratyczna
poseł na Sejm Krajowy Galicji
Okres od 1883
do 1895

Julian Romanczuk (ur. 24 lutego 1842 w Kryłosie, zm. 22 kwietnia 1932 we Lwowie) – ukraiński polityk, działacz społeczny i oświatowy, pedagog, dziennikarz i pisarz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie nauczycielskiej. Ukończył Uniwersytet Lwowski, od 1863 pracował jako nauczyciel filologii klasycznej w gimnazjum, w latach 1870-1900 wykładowca ukraińskiego gimnazjum akademickiego we Lwowie.

W 1868 był jednym z założycieli Proswity, i jej przewodniczącym w latach 1896-1906, jednym z założycieli Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki (1873), Ridnej Szkoły (1881) i Uczytelskoji Hromady.

Był założycielem i wydawcą gazety Batkiwszczyna (1873) i współpracownikiem Diła (1880) oraz miesięcznika Ukrainische Rundschau w Wiedniu.

W 1885 był inicjatorem powstania przewodniczącym Narodnej Rady, w 1899 współzałożycielem Ukraińskiej Partii Narodowo-Demokratycznej (UNDP, do 1907 był jej przewodniczącym).

W latach 1883–1895 był posłem do galicyjskiego Sejmu Krajowego, od 1889 przewodniczącym Ukraińskiego Klubu Sejmowego.

W 1890 był jednym z architektów polsko-ukraińskiego porozumienia, zwanego "nową erą".

W latach 1891—1897 i 1901—1918 był posłem do Reichsratu Przedlitawii (parlamentu austriackiego) w Wiedniu (w latach 1907—1910 i 1916—1917 przewodniczącym ukraińskiej reprezentacji parlamentarnej), od 1910 wicemarszałkiem Izby Posłów Reichsratu.

W marcu 1897 bez powodzenia kandydował na posła na wyborach do Rady Państwa IX kadencji w Wiedniu z kurji wiejskiej w trzech okręgach. W okręgu Stanisławów–BohorodczanyTłumaczNadwórna zwyciężył go ksiądz greckokatolicki Kornyło Mandyczowśkyj, który otrzymał 428 głosów wyborców ze wszystkich 784[1]. W okręgu wyborczym Buczacz[2]CzortkówTrembowla zwyciężył go Kornel Horodyski, a w okręgu BrzeżanyRohatynPodhajce - dr. Jan Walewski-Colonna.[3].

Podczas I wojny światowej był przewodniczącym Ukraińskiego Komitetu Pomocy i Ukraińskiej Rady Kultury w Wiedniu.

W 1918 wszedł w skład Ukraińskiej Rady Narodowej, 10 listopada 1918 zaprzysiągł ministrów Sekretariatu Państwowego Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wybór do Rady Państwa. „Kurjer Stanisławowski”. 796, s. 1, 23 grudnia 1900.
  2. Wynik wyborów do Rady Państwa w Galicji‎. „Dziennik Polski”. 84, s. 1, 25 marca 1897.
  3. Wynik wyborów do Rady Państwa w Galicji‎. „Dziennik Krakowski”. 363, s. 1, 18 marca 1897.
  4. Romanczuk Julian. [W:] Encykłopedija istoriji Ukrajiny: Т. 1. Redkollegia - Wałerij Smolij (В. А. Смолій), naczelnik (голова) i inni; Instytut Historii Ukrainy PAN Ukrainy. Kijów: Wyd. Наукова думка, 2003, s. 287. ​ISBN 966-00-0632-2​. (ukr.)

Bibliografia, literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Grodziski: Sejm Krajowy Galicyjski 1861-1914. Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, 1993. ​ISBN 83-7059-052-7​.
  • Dariusz Maciak: Próba porozumienia polsko-ukraińskiego w Galicji w latach 1888-1895. Warszawa, 2006. ​ISBN 978-83-235-0276-0​.
  • Wykaz Członków i Posłów Sejmu Krajowego Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na VI. peryod w roku 1892. Lwów, 1892.