WPMZ Mołot

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wiatsko-Polańskie Zakłady Budowy Maszyn "Mołot" (ros. Вятско-Полянский машиностроительный завод „Молот“ – Wiatsko-Polanskij Maszynostroitielnyj Zawod "Mołot", WPMZ) – rosyjskie zakłady zbrojeniowe, motoryzacyjne i przemysłu maszynowego, z siedzibą w Wiatskich Polanach.

Produkcja zbrojeniowa do 1989[edytuj | edytuj kod]

Za datę powstania zakładów przyjmuje się 26 kwietnia 1940, kiedy fabryka wyrobów metalowych w Zagorsku została włączona w skład zakładów podległych Ludowemu Komisariatowi Uzbrojenia ZSRR, a następnie stała się głównym zakładem, w którym umieszczono produkcję pistoletów maszynowych PPSz[1]. Po ataku Niemiec na ZSRR w 1941 wyposażenie fabryki zostało ewakuowane na wschód, do Wiatskich Polan, na tereny znajdującej się tam fabryki szpul. Podjęli tam pracę konstruktorzy Gieorgij Szpagin i Nikołaj Makarow[1]. Od grudnia 1941 podjęto w nowym miejscu produkcję "pepesz", a ogółem podczas wojny WPMZ wyprodukował ponad połowę z używanych w Armii Czerwonej pistoletów maszynowych[1]. W 1945 zakład został uhonorowany Orderem Lenina[1].

W okresie powojennym, w zakładzie produkowano m.in. od lat 80. przeciwpancerne pociski kierowane 9K115 Metys[2].

Produkcja motocykli[edytuj | edytuj kod]

1956 - 1979[edytuj | edytuj kod]

Po prawej Wiatka WP-150, po lewej - WP-150M

W drugiej połowie lat 50. rozpoczęto w ZSRR adaptować zakłady zbrojeniowe do produkcji cywilnej. WPMZ od 1956 roku produkowały podzespoły dla motocykli , jak kierownice, tłumiki, filtry powietrza, a także wózki boczne dla motocykla IŻ-49, jako ich jedyny producent[3]. Produkowano następnie wózki boczne do dalszych motocykli IŻ, m.in. WP-58 dla IŻ-56 i WP-62 dla IŻ Jupiter[4].

Równolegle z produkcją podzespołów, władze radzieckie postanowiły umieścić w WPMZ produkcję pierwszych w ZSRR skuterów, skopiowanych z włoskiej Vespy. Dokumentację opracowano we współpracy z Centralnym Biurem Eksperymentalno-Konstrukcyjnym (CEKB) w Sierpuchowie, a zakłady w Wiatskich Polanach wyposażono w nowe oprzyrządowanie do wielkoseryjnej produkcji skuterów. Pod koniec 1957 roku uruchomiono produkcję seryjną skutera Wiatka WP-150 o pojemności silnika 148 cm³, produkując w tym roku 1668 egzemplarzy[5]. W 1962 roku zakłady wyprodukowały 100-tysieczny skuter. Pierwszy model WP-150 produkowany był do 1967 roku i powstało ich 290.467 sztuk[5]. Ponadto, w latach 1958-1968 wyprodukowano 74.688 trójkołowych pojazdów dostawczych MG-150 na bazie Wiatki, o ładowności 250 kg[5].

W latach 1965-1974 wyprodukowano w WPMZ 520.174 sztuki nowego, samodzielnie opracowanego modelu Wiatka W-150M, a w latach 1974-1979 wyprodukowano 584.403 skuterów ulepszonego modelu Wiatka-3 Elektron, z zapłonem tyrystorowym (zastosowanym po raz pierwszy w ZSRR)[5]. W 1975 osiągnięto poziom produkcji 100.000 skuterów rocznie[2]. Produkcję eksportowano ogółem do 51 krajów[2]. Ostatnie skutery wyprodukowano jednak w sierpniu 1979, po czym, z uwagi na zmniejszający się popyt na skutery wobec większej dostępności samochodów, zaprzestano w WPMZ produkcji skuterów, przeznaczając zakłady dla produkcji zbrojeniowej[5] (pocisków przeciwpancernych 9K115 Metys)[2].

od 1997[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec lat 90. w związku ze spadkiem zamówień uzbrojenia, zakłady podjęły próbę powrotu do produkcji cywilnej. Zakupiono licencję na silnik Simson o pojemności 49,9 cm³ (której nie udało się wcześniej wdrożyć litewskim zakładom Vairas) i od 1997 roku podjęto jego produkcję pod nazwą M-22[2]. Silniki produkowane były początkowo dla innych producentów, lecz w 1998 roku opracowano, a w 1999 wdrożono do produkcji własny skuter Striż[2]. Silnik ten wykorzystano także m.in. do motoroweru Kornet zakładów Iżmasz-Moto (2000)[6].

Czasy najnowsze[edytuj | edytuj kod]

Po upadku systemu komunistycznego w ZSRR i zmniejszeniu zamówień zbrojeniowych, w latach 90. podjęto także produkcję broni myśliwskiej i sportowej na rynek cywilny[1]. Zakład działał wówczas w formie otwartej spółki akcyjnej (ros. OAO).

Na skutek zmniejszenia zamówień zbrojeniowych, w latach 2006–2011 zakład przynosił straty i stał się bliski bankructwa[1]. W 2013 otwarto postępowanie upadłościowe[1].

Dla zachowania strategicznej dla Rosji produkcji zbrojeniowej, w 2010 r. utworzono spółkę-córkę OOO "Mołot-Orużje" (ООО «Молот-Оружие»), która kontynuuje produkcję broni strzeleckiej[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h История ОАО ВПМЗ Молот na stronie oficjalnej zakładów (ros.) (wersja angielska) [dostęp 22-07-2016
  2. a b c d e f Oleg Kurichin, Poliet «Striża», "Tiechnika Mołodioży" nr 3/2001 (ros.)
  3. A. Woroncow, Je. Pewzner, D. Dolnikow, A. Popow, R. Sazonow: Encykłopiedija motocykłow, Za Rulom, 2003, Moskwa, ​ISBN 5-85907-340-2​ (ros.) s.129-130
  4. Боковой прицеп БП-62, "Za rulom" 8/1961
  5. a b c d e Oleg Kurichin, «Russkaja osa», "Tiechnika Mołodioży" nr 4/1999, s.7 (ros.)
  6. A. Woroncow, Je. Pewzner, D. Dolnikow, A. Popow, R. Sazonow: Encykłopiedija motocykłow, Za Rulom, 2003, Moskwa, ​ISBN 5-85907-340-2​ (ros.) s.226