Waza z Bronocic

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Waza z Bronocic
Przerys najważniejszego elementu wazy

Waza z Bronocic – ceramiczna waza z dekoracją (rysunkiem) interpretowaną jako najstarszy znany dowód używania pojazdu kołowego. Jej wiek szacuje się za pomocą datowania radiowęglowego na 3635-3370 p.n.e.[1] i zaliczana jest do kultury pucharów lejkowatych. Obecnie eksponowana w Muzeum Archeologicznym w Krakowie.

Odkrycie[edytuj | edytuj kod]

Naczynie odkryto w 1976 r. podczas wykopalisk prowadzonych na terenie dużej neolitycznej osady w Bronocicach nad rzeką Nidzicą, ok. 50 km na północny wschód od Krakowa. W latach 1974-1980 prace prowadził tam prof. Janusz Kruk z krakowskiego oddziału Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk oraz Sarunas Milisauskas ze State University of New York z Buffalo[1].

Dekoracja[edytuj | edytuj kod]

Ornament przedstawia symbolicznie najważniejsze elementy prehistorycznego środowiska przetworzonego przez człowieka. Najistotniejszą częścią dekoracji jest 5 szczątkowych wizerunków przypominających wóz. Przedstawiają one czterokołowy pojazd z dyszlem dla zwierząt pociągowych. Linie łączące koła prawdopodobnie reprezentują osie. Koło pośrodku być może symbolizuje pojemnik na zbiory.

Inne rysunki przedstawiają drzewo, rzekę oraz schemat, który może symbolizować pole z krzyżującymi się drogami/rowami lub plan wioski.

Wizerunek na wazie jest najstarszym znanym wyobrażeniem pojazdu kołowego na świecie. Dowodzi, że pojazdy kołowe były znane w Europie Środkowej już w IV tysiącleciu p.n.e. Ciągnęły je prawdopodobnie tury[potrzebny przypis] (szczątki tych zwierząt znaleziono razem z wazą). Rogi zwierząt z Bronocic miały otarcia sugerujące, że były obwiązane sznurem tworzącym prawdopodobnie coś w rodzaju jarzma przyrożnego.

Przypisy

  1. a b Wozy z Bronocic (pol.). Strona oficjalna Muzeum Archeologicznego z Krakowie. [dostęp 8 listopada 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]