Willa Podskale w Krakowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Willa Podskale
Obiekt zabytkowy nr rej. A-912 z 5.05.1992[1]
Willa Podskale
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres ul. Podskale 1
ul. Zamoyskiego 71
Typ budynku willa
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Willa Podskale
Willa Podskale
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Willa Podskale
Willa Podskale
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Willa Podskale
Willa Podskale
Ziemia50°02′18,00″N 19°56′32,57″E/50,038333 19,942381

Willa Podskale zlokalizowana jest w Podgórzu, dzielnicy Krakowa, będącej do 1915 roku odrębnym miastem. Zaprojektowana w stylu architektury secesyjnej przez Antoniego Dostala (autora 55 krakowskich realizacji) i zbudowana w 1909 roku stanowi wyjątkowy przykład zabudowy mieszkalnej przełomu XIX/XX wieku charakterystycznej dla obrzeży Podgórza.

Willa Podskale, która została wpisana do rejestru zabytków 5 maja 1992 roku pod numerem A-912, usytuowana jest w sąsiedztwie nielicznych już domów pochodzących z tamtego czasu oraz na trasie ważnych zabytków Podgórza.

Wartość zabytkowa i historyczna budynku[edytuj]

Budynek wzniesiony w obszarze skarpy, na działce narożnikowej ulic Podskale i Zamoyskiego, na planie trapezu, co daje jej unikalną formę, pozwalającą na ekspozycję trzech narożnikowych ścian zewnętrznych. O wartości artystycznej Willi świadczą frontowy półkolisty ryzalit z balkonem ozdobionym secesyjną balustradą, faliste formy ścian szczytowych i ich dekoracje oraz kamienna klatka schodowa z metalową balustradą o pięknych secesyjnych wzorach. Na uwagę zasługuje również drewniana stolarka o zróżnicowanym kształcie, dostosowanym do podkreślenia głównych osi kompozycyjnych elewacji, a szczególnie półokrągła forma okien i drzwi wspomnianego ryzalitu oraz wieloosiowych pozostałych elewacji utrzymanych w charakterze budynku secesyjnego również dzięki odtworzeniu drewnianej stolarki okien polskich, odpowiadającej ich pierwotnej formie.

Willa Podskale stanowi unikatowy pomnik architektury secesyjnej, jest jedyną w całym Krakowie wolnostojącą kamienicą zaprojektowaną w czystym stylu secesyjnym. Stanowi ważny element tożsamościowy dzielnicy, świadectwo jej historycznej, oryginalnej tkanki miejskiej z okresu samodzielności Wolnego Królewskiego Miasta Podgórze (1784-1915).

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 30 września 2017; 2 miesiące temu. [dostęp 2011-04-16].

Bibliografia[edytuj]

  • Joanna Czaj-Waluś Zabytki architektury i budownictwa w Polsce. Kraków, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, 2007, ​ISBN 83-922906-8-2
  • Encyklopedia Krakowa red. Antoni Henryk Stachowski, PWN 2000, ​ISBN 83-01-13325-2
  • Wolne Król. Miasto Podgórze-Płaszów-Rybitwy-Przewóz, Zarys przemian historycznych, Praca zbiorowa – red. Jarosław Żółciak, Rada Dzielnicy XIII, Kraków 1996, ​ISBN 83-908027-0-8