Wincenty Jakubowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wincenty Jakubowski
Data i miejsce urodzenia 18 marca 1751
Maniewo
Data i miejsce śmierci 27 września 1826
Warszawa
prefekt Kolegium w Drohiczynie
Okres sprawowania ?
rektor szkół pijarskich w Łomży i Górze
rektor nowicjatu w Drohiczynie
Okres sprawowania ?
Wyznanie katolickie
Kościół łaciński
Inkardynacja Zakon Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych

Wincenty Jakubowski, krypt.: V. J.; V. J. Exp. S. P., (ur. 18 marca 1751 w Maniewie, zm. 27 września 1826 w Warszawie) – polski tłumacz, poeta, kaznodzieja[1][2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Maniewie (w Krakowskiem), jako syn Kazimierza, a brat Józefa. Pierwsze nauki pobierał w kolegium pijarskim w Rzeszowie, a w roku 1765 wstąpił do ich zgromadzenia. Następnie trafił do konwiktu pijarów w Warszawie. Edukację swą kontynuował w kolegiach: w Rzeszowie, w Międzyrzeczu (logika, matematyka i historia naturalna) i Drohiczynie (pełnił tu urząd prefekta). W roku 1785 rozpoczął studia w zakresie fizyki w Wiedniu, a po powrocie do Polski podjął się tworzenia w szkołach zakonnych gabinetów fizycznych wraz z podstawowym wyposażeniem. Ponadto zabiegał o uzupełnianie szkolnych bibliotek. Dotyczyło to zwłaszcza szkoły łomżyńskiej, w której wkrótce objął stanowisko rektora. Niedługo później awansował na rektora nowicjatu w Drohiczynie, następnie w Warszawie wybrano go na stanowisko asystenta prowincji pijarskiej. W roku 1807, już jako moderator tejże prowincji, otworzył zamknięte (wcześniej) szkoły pijarskie w Górze, piastując w nich funkcję rektora. Kilka lat później opuścił Górę, by przenieść się do Warszawy.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Ważniejsze dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Ad... Onuphrium a Słupow Szembek..., brak miejsca wydania 1798 (druk nienotowany u Estreichera, egz. w Ossolineum)
  • Serenissimo ac potentissimo Friderico Wilhelmo III... scientiarum et artium liberalium fautori... die 5 Junii anno 1798, brak miejsca wydania 1798
  • Carmen (na cześć rektora Collegium, inc.: Sunt quos hortensis delectat...), brak miejsca wydania 1800 (podpisane krypt.: V. J. Exp. S. P.)
  • Urządzenie tymczasowe szkoł piiarskich (ok. 1808)
  • In reditu augustiss, dynastiae Saxonicae in Polonia sub felicissimis auspiciis serenissimi Friderici Augusti... Carmen saeculare nomine iuventutis et Congregationis Schol. Piarum, brak miejsca wydania (1807)
  • Sermones sacros diebus Dominicis ad iuvenus in convictu habitos de futuris corum officiis tam christianis quam civilibus. Kazania krótkie do wieku i obyczajów edukującej się młodzi przystosowane, w konwikcie wielkim warszawskim... miane, Warszawa 1808[3],
  • Paralella K. K., brak miejsca i roku wydania (wiersz łaciński o S. Konarskim i O. Kopczyńskim; podpisane: V. J.).

Ponadto ogłaszał (w drukarni pijarskiej) inne wiersze łacińskie (nienotowane u Estreichera). W rękopisie Ossolineum (sygn. 692/I) znajdują się wiersze sygnowane jego nazwiskiem.

Przekłady dzieł[edytuj | edytuj kod]

  • S. A. Tissot: Rada dla pospólstwa względem zdrowia jego; autorstwo niepewne, ponadto nie wiadomo dokładnie do którego przekładu je odnieść, wyszły bowiem 2 przekłady tego dzieła, i oba drukowano u pijarów:
    • Warszawa 1773 (wyd. 2 Warszawa 1777); przekład ten przypisują mu za S. Bielskim – F. M. Sobieszczański, S. Truchim, Z. Florczak i L. Pszczołowska; (Jakubowski przeł. wspólnie z J. Karwowskim i Zarębskim).
    • Warszawa 1785 (wyd. 2 Warszawa 1790, wyd. 3 Warszawa 1798); do tego przekładu odsyła Estreicher XVIII (1901), 396; co nie rozwiązuje jednak autora przekładu przy haśle Tissota; porównaj Estreicher XXXI (1936), 167.
  • P.M. Vergilius: Eneida, księgi 10–12, w: Eneida. Dzieło pośmiertne, przekładania F. K. Dmochowskiego, Warszawa 1809.
  • B. Pascal: Myśli o religii, niewydane (informacja: F. M. Sobieszczański, Estreicher, S. Truchim).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Leksykon wybitnych nauczycieli i wychowanków – Rzeszów (pol.). W: Serwis informacyjny Urzędu Miasta Rzeszowa [on-line]. www.rzeszow.pl. [dostęp 2012-09-13].
  2. Wspomnienie pośmiertne: 29 z.m. pogrzebiono szanowne zwłoki X. Wincentego Jakubowskiego, Ex-prowincyała... (pol.). W: Monitor Warszawski, nr 119 (1826) [on-line]. Biblioteka Uniwersytetu Warszawskiego. [dostęp 2012-09-13].Leksykon wybitnych nauczycieli i wychowanków – Rzeszów (pol.). W: Serwis informacyjny Urzędu Miasta Rzeszowa [on-line]. www.rzeszow.pl. [dostęp 2012-09-13].
  3. Jakubowski Wincenty: Kazania krotkie do wieku y obyczaiów edukuiącej się młodzi przystosowane, w Konwikcie Wielkim Wrszawskim (pol.). Polska Biblioteka Internetowa. [dostęp 2012-09-13].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Literatura uzupełniająca
  • A. Horãnyi: Scriptores Piarum Scholarum t. 2, Buda 1809, s. 142
  • (Przekład Eneidy, rec.): L. Osiński, "Pamiętnik Warszawski" 1809 t. 2, przedr. w: Dzieła t. 4, Warszawa 1862; S. Wedykowski, rękopis Wojewódzkiego Archiwum Państwowego Kraków (Zbiory Krzeszowickie nr 211)
  • S. Bielski: Vita et scripta, Warszawa 1812
  • (Nekrolog): "Kurier Warszawski" 1826 nr 233
  • K. W. Wójcicki: Życiorysy znakomitych ludzi t. 1, Warszawa 1850, s. 368
  • F. M. Sobieszczański: "Encyklopedia powszechna" Orgelbranda, t. 12 (1863)
  • J. S. Pelczar: Zarys dziejów kaznodziejstwa w kościele katolickim cz. 2: Kaznodzieje polscy, Kraków 1896; wyd. 2 uzupełnione: Zarys dziejów kaznodziejstwa w Polsce, Kraków 1917
  • "Podręczna encyklopedia kościelna": t. 17/18 (1909)
  • J. Birkenmajer: Les Traductions polonaises de Virgile, "Eos" rocznik 33 (1930/1931).