Wincenty Warda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Grób Malwiny i Wincentego Wardów na cmentarzu parafialnym w Kutnie.

Wincenty Warda (ur. 13 listopada 1885 we Gnojnie, zm. sierpniu 1944 w Warszawie) – polski działacz komunistyczny, redaktor.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny małorolnego chłopa Piotra i Balbiny z Przybyłowskich. Ukończył 3-klasową szkółkę wiejską, później kształcił się sam. W 1910 roku poznał swoją przyszłą małżonkę, Malwinę (1885-1933), z którą miał trzy córki, m.in. Barbarę (1912-1999), uczestniczkę powstania warszawskiego i działaczkę społeczną, związaną z PTTK. Związał się z ruchem robotniczym i ludowym. Początkowo działał w PPS-Lewicy, od 1918 roku dołączył do KPRP. Po ukończeniu Szkoły Mleczarskiej w Rzeszowie, w latach 1912-1914, pracował w warszawskiej mleczarni. Od 1914 roku był administratorem majątku Brzeziny pod Warszawą. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, został aktywnym działaczem Związku Zawodowego Robotników Rolnych. W 1918 roku, przybył na teren powiatu kutnowskiego, otrzymując posadę rządcy w majątku Siemianów w gminie Strzelce. Za zorganizowanie strajku robotników rolnych, utracił pracę. Działał także na płaszczyźnie ruchu spółdzielczego. Był kilkakrotnie aresztowany i więziony w Kutnie, Płocku i Warszawie. W latach 1925-1933 był zatrudniony w Spółdzielni "Robotnik" w Kutnie. Uczestniczył w III Zjeździe KPP w Moskwie. Po śmierci żony w 1933 roku, przeniósł się do Torunia, a stamtąd do Rypina i Warszawy, gdzie pracował etatowo w spółdzielczości oraz ruchu związkowym robotników rolnych. Zmarł wskutek odniesionych ran, podczas powstania warszawskiego w stołecznym szpitalu przy ulicy Bonifraterskiej[1].

Wraz z żoną Malwiną, należał do najbardziej czynnych i zasłużonych działaczy komunistycznych w okresie międzywojennym na terenie Kutna. Zajmował się także pracą publicystyczno-redakcyjną. W młodości był korespondentem terenowym pisma "Siewba", a później należał do redaktorów "Gromady", organu związkowego robotników rolnych. Miasto Kutno upamiętniło małżeństwo Wardów, nazywając tak jedną z głównych ulic (obecnie ulica Antoniego Troczewskiego), oraz jedno z osiedli (Wardowo). W styczniu 1984 roku na elewacji frontowej domu przy ulicy Świerczewskiego 7 (obecna ulica kardynała Wyszyńskiego) w Kutnie, w którym mieszkało małżeństwo Wardów, odsłonięto pamiątkową tablicę[2]. Została zdemontowana w 2017 roku[3].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Bolesław Nycek, Ludzie i książki. Słownik biograficzny ludzi książki i pióra województwa płockiego, Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Płocku, 1983, s. 293-294.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lista ofiar cywilnych powstania warszawskiego [online].
  2. Tygodnik Płocki nr 3, 15 I 1984, s. 2.
  3. Relikt PRL zdemontowany po interwencji posła Rzymkowskiego - ekutno.pl [online], ekutno.pl [dostęp 2020-07-09] (pol.).