Wioślak punktowany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wioślak punktowany
Corixa punctata[1]
(Illiger, 1807)
Wioślak punktowany
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Podkrólestwo Bilateria
(bez rangi) pierwouste
Nadtyp wylinkowce
Typ stawonogi
Podtyp sześcionogi
Gromada owady
Podgromada owady uskrzydlone
Infragromada Neoptera
Nadrząd Paraneoptera
Rząd pluskwiaki
Linnaeus, 1758
Podrząd pluskwiaki różnoskrzydłe
Infrarząd Nepomorpha
Nadrodzina Corixoidea
Rodzina wioślakowate
Leach, 1815
Podrodzina Corixinae
Rodzaj Corixa
Geoffroy, 1762
Gatunek wioślak punktowany

Wioślak punktowany (Corixa punctata) – gatunek pluskwiaka z rodziny wioślakowatych (Corixidae).

Charakterystyka[edytuj]

Osiąga długość 12–13,5 mm. Jak wszystkie wioślakowate, ma grzbieto-brzusznie spłaszczone, eliptyczne w zarysie ciało. Między biodrami tylnych odnóży występuje, zazwyczaj trójkątny, mieczyk (metaxiphus)[2]. Posiada brunatne ubarwienie, cętkowane półpokrywy i prążkowane przedplecze[3]. Ma duże, czerwonobrązowe oczy z jasnym odstępem. Po lekko wklęsłej, grzbietowej stronie ciała oraz pod pokrywami gromadzą zapas powietrza, którym oddychają po zanurzeniu się pod wodę[4]. Zapas ten odnawiają wynurzając jeden z boków tułowia, przy tym gra on rolę tzw. skrzela pneumatycznego i dzięki stałej wymianie gazowej zachodzącej między nim a tlenem otaczającej wody pozwala owadowi na stosunkowo rzadkie wypływanie na powierzchnię[2].

Pomimo wielu podobieństw do pluskolca, pływa inaczej niż on – tzn. grzbietem do góry. Ponadto porusza się zrywami, dzięki ruchom tylnych, wiosłowato spłaszczonych i pokrytych szczecinkami odnóży[3]. Samce pocierając przednimi odnóżami o brzeg głowy wydają charakterystyczne dźwięki, przez które nazywane są wodnymi cykadami[5].

Występowanie i biotop[edytuj]

Występuje w całej Europie, północnej (wyłączając Chiny) i południowej Azji, a także w Afryce[1].

Żyje w wodach słodkich i słabo zasolonych, często w stawach i rowach, najchętniej w stojących, bujnie zarośniętych zbiornikach. Ze względu na to, że dobrze i często lata nierzadko można go spotkać w zbiornikach nietrwałych lub sztucznych, jak na przykład baseny ogrodowe czy oczka wodne. Jak wszystkie wioślakowate, żyje zwykle w dużych skupieniach, często w kilkugatunkowych zespołach biotycznych o składzie mniej lub bardziej charakterystycznym dla danego typu zbiorników. Występuje w takich samych warunkach jak C. dentipes w związku z czym jest jego częstym towarzyszem[2].

Ekologia[edytuj]

W odróżnieniu od większości innych pluskwiaków wodnych nie jest drapieżnikiem. Odżywia się przede wszystkim młodymi glonami, które zeskrobuje z podłoża przy pomocy rozszerzonych przednich odnóży i następnie wysysa lub połyka w całości[6]. Za pomocą przednich odnóży grzebiących rozkopuje też muł w poszukiwaniu szczątków roślin i zwierząt[3].

Zimuje jako postać dorosła. Wiosną rozpoczyna się kojarzenie par. Samce delikatnie ćwierkają, czego celem jest pobudzenie samic. Po kopulacji samice składają jaja w liściach i łodygach wodnych roślin. Larwy wioślaków linieją pięciokrotnie przed przeobrażeniem w dojrzałe owady[7]. Pierwsze dorosłe osobniki nowego pokolenia można spotkać w lipcu, zazwyczaj tworzą duże skupiska. Z powodu obniżania się zawartości tlenu w wodzie w ciepłe lata, opuszczają one swoje zbiorniki wodne w poszukiwaniu innych, o bardziej odpowiednich warunkach. Można wtedy zaobserwować ich duże roje lecące nocą ku źródłom światła.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Corixa punctata, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Tadaeusz Jaczewski, Aleksander Wróblewski: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XVIII Pluskwiaki różnoskrzydłe – Heteroptera z. 4 Hebridae, Mesoveliidae, Hydrometridae, Veliidae i nartniki – Gerridae. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1976.
  3. a b c Václav Jan Staněk: Wielki atlas owadów. Warszawa: PWRiL, 1972. ISBN 83-09-00903-8.
  4. Józef Banaszak: Przegląd systematyczny owadów. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane WSP, 1994. ISBN 83-7096-099-5.
  5. Heiko Bellmann: Atlas owadów. Poradnik obserwatora. Warszawa: Wydawnictwo RM, 2010.
  6. H. Reichholf-Riehm: Leksykon przyrodniczy. Owady. Warszawa: 1997.
  7. H. Hofmann: Owady. Rozpoznać – Podziwiać – Chronić. Praktyczny Leksykon Przyrody. Warszawa: Klub Dla Ciebie, 2001.