Wiosłonos chiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wiosłonos chiński
Psephurus gladius[1]
(Martens, 1862)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Podgromada kostnochrzęstne
Rząd jesiotrokształtne
Rodzina wiosłonosowate
Rodzaj Psephurus
Günther, 1873
Gatunek wiosłonos chiński
Synonimy
  • Polyodon gladius Martens, 1862
  • Spatularia angustifolium Kaup, 1862
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 CR pl.svg

Wiosłonos chiński[3] (Psephurus gladius) – prawdopodobnie wymarły[4] gatunek ryby jesiotrokształtnej z rodziny wiosłonosowatych (Polyodontidae), największa słodkowodna ryba Chin. Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Psephurus.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w rzece Jangcy i jej dopływach. Ostatni żywy osobnik został zaobserwowany w 2003.

Spadek liczebności odnotowano już między XIII a XIX wiekiem, ale w latach 70. 20 wieku utrzymywano roczne połowy ok 25 ton. Gatunek wciąż występował w niewielkich ilościach w latach 80. (32 osobniki zostały złowione w 1985 r.), a młode zaobserwowano jeszcze w 1995[5][6].

Wg pracy z 2019 opublikowanej w czasopiśmie Science of the Total Environment gatunek należy uznać za wymarły. Główną przyczyną jego wyginięcia było przełowienie i utrata krytycznych siedlisk, a także budowa Tamy Trzech Przełomów i tamy Gezhouba, co pozbawiło populację dostępu do morza i podzieliło ją na mniejsze subpopulacje, uniemożliwiając migrację na tarło[7][8].

Cechy morfologiczne[edytuj | edytuj kod]

Osiąga do 3 m długości i 300 kg masy ciała. Publikowana długość standardowa (SL) 7 m i masa 500 kg jest kwestionowana[9]. Podobnie jak wiosłonos amerykański ma wyrostki filtracyjne, ale krótsze i mniej liczne. Także pysk (rostrum) ma krótszy w stosunku do długości ciała.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Trze się wczesną wiosną w rzekach i jeziorach na kamienisto-żwirowym lub kamienistym dnie.

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Odżywia się rybami.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Psephurus gladius, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. Psephurus gladius, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  3. Ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976, seria: Mały słownik zoologiczny.
  4. Hui Zhang, Ivan Jarić, David L. Roberts, Yongfeng He, Hao Du, Jinming Wu, Chengyou Wang i Qiwei Wei. Extinction of one of the world's largest freshwater fishes: Lessons for conserving the endangered Yangtze fauna. „Science of The Total Environment”. 136242, w druku. DOI: 10.1016/j.scitotenv.2019.136242 (ang.). 
  5. Jia Yan Xie, Wen Jia Tang, Yu Hui Yang, Fish assemblage changes over half a century in the Yellow River, China, „Ecology and Evolution”, 8 (8), 2018, s. 4173–4182, DOI10.1002/ece3.3890, ISSN 2045-7758, PMID29721289, PMCIDPMC5916296 [dostęp 2020-05-02].
  6. Liu Chenhan, Zeng Yongjun, Notes on the Chinese Paddlefish, Psephurus gladius (Martens), „Copeia”, 1988 (2), 1988, s. 482–484, DOI10.2307/1445891, ISSN 0045-8511, JSTOR1445891 [dostęp 2020-05-02].
  7. Mateusz Sowiński, Oto jeden z pierwszych gatunków uznanych za wymarłe w 2020 r., wyborcza.pl, 20 stycznia 2020 [dostęp 2020-05-02].
  8. Bob Yirka, Chinese paddlefish declared extinct, phys.org, 8 stycznia 2020 [dostęp 2020-05-02] (ang.).
  9. Psephurus gladius. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 24 lutego 2009]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ryby : encyklopedia zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN : Dorota Szatańska, 2007. ISBN 978-83-01-15140-9.