Wojownik krótkoczuby

Wojownik krótkoczuby
	Nisaetus lanceolatus
	(Temminck & Schlegel, 1844)
	; Osobnik młodociany
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	szponiaste
Rodzina	jastrzębiowate
Podrodzina	jastrzębie
Plemię	Accipitrini
Rodzaj	Nisaetus
Gatunek	wojownik krótkoczuby
Synonimy
	Spizaëtos lanceolatus Temminck & Schlegel, 1844; Spizaetus lanceolatus Temminck & Schlegel, 1844;
	Spizaëtos lanceolatus Temminck & Schlegel, 1844; Spizaetus lanceolatus Temminck & Schlegel, 1844;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Wojownik krótkoczuby^[4] (Nisaetus lanceolatus) – gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Endemit Indonezji; nie jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka

Gatunki wojowników z Azji były tradycyjnie umieszczane w rodzaju Spizaetus, ale w 2005 roku na podstawie badań molekularnych uznano, że reprezentują one inną linię rozwojową niż wojowniki z Nowego Świata i powinny zostać przeniesione do osobnego rodzaju. Dla nazwania tego rodzaju użyto dostępnej nazwy Nisaetus^[5]. Nie wyróżnia się podgatunków^[2]^[6].

Morfologia

Grzbiet ma barwę czarno-brązową, ogon od szarej po szaro-brązową z trzema lub czterema poprzecznymi, czarnymi pasami. Klatka piersiowa jest ruda z czarnymi pasemkami, brzuch, uda, nogi i szyja – białe z czarnym prążkowaniem. Młode mają ciemnobrązowy grzbiet i szaro-brązowy ogon z 5–6 białymi, poprzecznymi pasami. Ich głowa jest biała, a czasami wzdłuż szyi i klatki piersiowej biegną niewyraźne brązowe pasemka. Osobniki tego gatunku osiągają długość 55–64 cm, a rozpiętość ich skrzydeł wynosi 110–135 cm.

Zasięg występowania

Wojownik krótkoczuby jest endemiczny dla indonezyjskiej wyspy Celebes i mniejszych wysp okolicznych: Buton, Muna, Banggai czy Sula^[2].

Ekologia i zachowanie

Żyją w górskich i nizinnych lasach, na wysokościach od 0 do 2000 m n.p.m., choć rzadko są spotykane powyżej 1500 m n.p.m. Żywią się gadami, niewielkimi ssakami oraz mniejszymi ptakami. Prawdopodobnie polują wypatrując ofiary z gałęzi, a po jej dostrzeżeniu nurkując w jej kierunku.

Okres godowy trwa prawdopodobnie od maja do sierpnia. Jak dotąd opisano tylko jedno gniazdo wojowników krótkoczubych, znajdowało się ono w epifitach na konarze wielkiego drzewa, na wysokości około 20 m nad ziemią^[5].

Status zagrożenia

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje wojownika krótkoczubego za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 2000 roku; wcześniej, w 1994 roku sklasyfikowano go jako gatunek niższego ryzyka/bliski zagrożenia (LR/nt – Lower Risk/near threatened). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako dość rzadki. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy ze względu na wylesianie^[3].

Przypisy

↑ ^a ^b Nisaetus lanceolatus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ ^a ^b ^c Sulawesi Hawk-eagle (Spizaetus lanceolatus). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-17)]. (ang.).
↑ ^a ^b BirdLife International, Nisaetus lanceolatus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2025, wersja 2025-2 [dostęp 2026-01-10] (ang.).
↑ Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2025-04-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-01-10].
↑ ^a ^b Species account: Sulawesi Hawk-eagle Nisaetus lanceolatus. [w:] Global Raptor Information Network [on-line]. The Peregrine Fund, 2010-12-22. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-03-22)]. (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2026-01-10]. (ang.).

Bibliografia

Wojownik krótkoczuby. [w:] The Eagle Directory [on-line]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-24)]. (ang.).
James Ferguson-Lees, David A. Christie: Raptors of the World. Christopher Helm, 2001. ISBN 0-7136-8026-1.

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Nisaetus lanceolatus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[ibc-2] Sulawesi Hawk-eagle (Spizaetus lanceolatus). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-17)]. (ang.).

[iucn-3] BirdLife International, Nisaetus lanceolatus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2025, wersja 2025-2 [dostęp 2026-01-10] (ang.).

[mk-4] Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2025-04-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-01-10].

[gr-5] Species account: Sulawesi Hawk-eagle Nisaetus lanceolatus. [w:] Global Raptor Information Network [on-line]. The Peregrine Fund, 2010-12-22. [zarchiwizowane z tego adresu (2025-03-22)]. (ang.).

[ioc-6] F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Hoatzin, New World vultures, Secretarybird, raptors. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2026-01-10]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]