Spizaetus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Spizaetus[1]
Vieillot, 1816[2]
Przedstawiciel rodzaju – wojownik ozdobny (S. ornatus)
Przedstawiciel rodzaju – wojownik ozdobny (S. ornatus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd szponiaste
Rodzina jastrzębiowate
Podrodzina jastrzębie
Plemię Accipitrini
Rodzaj Spizaetus
Typ nomenklatoryczny

Falco ornatus Daudin

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Spizaetusrodzaj ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).

Występowanie[edytuj]

Zasięg występowania[edytuj]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w tropikalnej części Ameryki[7].

Charakterystyka[edytuj]

Długość ciała 51–80 cm; masa ciała 750–1632 g; rozpiętość skrzydeł 110–166 cm; samice są większe i cięższe od samców[8]. Jest to grupa średniej wielkości ptaków, których siedliska znajdują się w strefie tropikalnej. Każdy z gatunków ma charakterystyczny, sterczący czubek na głowie. Środowiskiem życia tych ptaków są tereny leśne. Gniazda budują na drzewach. Nie zaobserwowano u nich znaczącego dymorfizmu płciowego. Obydwie płcie mają podobne ciemno–brązowe upierzenie. Żywią się małymi ssakami, innymi ptakami oraz gadami.

Systematyka[edytuj]

Etymologia[edytuj]

  • Spizaetus: gr. σπιζιας spizias – jastrząb, od σπιζα spiza – zięba, od σπιζω spizō – ćwierkać; πιαζω piazō – chwytać; αετος aetos – orzeł[9].
  • Plumipeda: łac. plumipes, plumipedis – pióro-stopy, od pluma – pióro; pes, pedis – stopa, od gr. πους pous, ποδος podos – stopa[10]. Gatunek typowy: Falco superbus Shaw = Falco ornatus Daudin.
  • Spizastur: gr. σπιζιας spizias – jastrząb, od σπιζα spiza – zięba, od σπιζω spizō – ćwierkać; πιαζω piazō – chwytać; łac. astur, asturis – jastrząb[11]. Gatunek typowy: S. atricapillus Cuvier = Buteo melanoleucus Vieillot.
  • Tolmolestes: gr. τολμα tolma, τολμης tolmēs – odwaga, śmiałość; λῃστης lēistēs – pirat, złodziej, od λῃστευω lēisteuō – kraść[12]. Gatunek typowy: Buteo melanoleucus Vieillot.

Podział systematyczny[edytuj]

Do rodzaju należą następujące gatunki[13]:

Przypisy

  1. Spizaetus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. L.J.P. Vieillot: Analyse d'une nouvelle ornithologie élémentaire. Paris: Deteville, libraire, rue Hautefeuille, 1817, s. 24. (fr.)
  3. J. Fleming: The Philosophy of Zoology, or, A general view of the structure, functions, and classification of animals. Cz. 2. Edinburgh: Hurst, Robinson & Co., 1822, s. 234. (ang.)
  4. G.R. Gray: A list of the genera of birds, with their synonyma and an indication of the typical species of each genus. Wyd. 2nd ed., rev., augm., and accompanied with an index. London: Printed and sold by R. and J.E. Taylor, 1841, s. 3. (ang.)
  5. J.J. Kaup. „Isis von Oken”. 1848, s. kol. 772, 1848 (niem.). 
  6. F. Heine: Subfam. Spizaëtinae. W: F. Heine, A. Reichenow: Nomenclator Musei Heineani Ornithologici. Berlin: R. Friedländer & Sohn, 1890, s. 270. (łac.)
  7. F. Gill, D. Donsker (red.): New World vultures, Secretarybird, kites, hawks & eagles (ang.). IOC World Bird List: Version 6.4. [dostęp 2016-10-28].
  8. J.M. Thiollay: Family Accipitridae (Hawks and Eagles). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 2: New World Vultures to Guineafowl. Barcelona: Lynx Edicions, 1994, s. 201, 204–205. ISBN 84-87334-15-6. (ang.)
  9. Jobling 2016 ↓, s. Spizaetus.
  10. Jobling 2016 ↓, s. Plumipeda.
  11. Jobling 2016 ↓, s. Spizastur.
  12. Jobling 2016 ↓, s. Tolmolestes.
  13. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Accipitrini Vigors, 1824 (Wersja: 2016-02-21). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-10-28].

Bibliografia[edytuj]

  1. R.C. Banks, R.T. Chesser, C. Cicero, J.L. Dunn, A.W. Kratter, I.J. Lovette, P.C. Rasmussen, J.V. Remsen, Jr., J.D. Rising, D.F. Stotz. Forty-eighth supplement to the American ornithologists' union Check-List of North American Birds. „The Auk”. 124 (3), s. 1109-1115, 2007 (ang.). 
  2. C. Barlow: A field guide to birds of The Gambia and Senegal. Nr. Robertsbridge (East Sussex): Pica Press, 1997. ISBN 1-873403-32-1. (ang.)
  3. R. O'Neill, J. Patton, D.R. Eckelberry: A guide to the birds of Trinidad and Tobago. Wyd. 2. Nowy Jork: Comstock Publishing, Ithaca, 1991. ISBN 0-8014-9792-2. (fr.)
  4. A. Gamauf, J.-O. Gjershaug, N. Røv, K. Kvaløy, E. Haring . Species or subspecies? The dilemma of taxonomic ranking of some South-East Asian hawk-eagles (genus Spizaetus). „Bird Conservation International”. 15 (1), s. 99–117, 2005. DOI: 10.1017/S0959270905000080 (ang.). 
  5. R. Grimmett, C. Inskipp, T. Inskipp, C. Byers: Birds of India, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Sri Lanka, and the Maldives. Princeton, Nowy Jork: Princeton University Press, 1999. ISBN 0-691-04910-6. (ang.)
  6. S.L. Hilty: Birds of Venezuela. New Jersey: Princeton University Press, 2003. ISBN 9780691092508. (ang.)
  7. G. Stiles, A.F. Skutch: A Guide to the Birds of Costa Rica. Wyd. 1. Comstock Publishing Associates, 1998. ISBN 978-0801496004. (ang.)
  8. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-10-28]. (ang.)