Woluntaryzm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Woluntaryzm (z łac. voluntas - wola) - termin wprowadzony przez Ferdinanda Tönniesa, oznaczający zespół poglądów szczególnie akcentujących rolę woli w etyce i życiu ludzkim. W woluntaryzmie wola jest najwyższą władzą człowieka[1].

Woluntaryści[edytuj | edytuj kod]

Osoba, która przesadnie akcentuje rolę woli w codziennym działaniu, nazywa się woluntarystą.

Woluntaryzm przeciwstawia się intelektualizmowi (akcentującemu szczególnie rozum) oraz sentymentalizmowi (akcentującemu szczególnie uczucia i intuicję). Każda z tych skrajności jest niepożądana. Zdrowy człowiek powinien potrafić równoważyć bodźce płynące od rozumu, serca i uczuć.

Rozum, wola i serce powinny ze sobą współpracować z poszanowaniem roli i specyficznego obszaru działania pozostałych władz.[2]

Woluntaryście grozi, że jego pragnienie doskonałości , które jest czymś pozytywnym, przemieni się w negatywny perfekcjonizm. Poczucie obowiązku u woluntarysty zamienia się w rygoryzm.

Miłość oparta tylko na woli, np. małżeńska, jest możliwa, ale szybko wyczerpuje się z powodu zmęczenia i braku motywacji. Woluntarysta nie potrafi kochać, przez co nie potrafi być szczęśliwym. Takie osoby mogą spotkać choroby psychosomatyczne. Choroba duszy objawia się w ciele.

Jednak, jak twierdzą niektórzy autorzy, lepiej jest dążyć do doskonałości w sposób niepoprawny, niż "opuścić ręce". Lepiej czynić dobro z poczucia obowiązku, niż nie czynić go wcale[1].

Filozofia[edytuj | edytuj kod]

W historii filozofii rolę woli szczególnie akcentowali:

  • Immanuel Kant, według którego od charakteru woli zależy wartość moralna czynów,
  • Duns Szkot, według którego normy prawdy i dobra zależą od woli Bożej i jako takie mogą być przez Boga zmieniane. Duns Szkot przeciwstawiał się w ten sposób intelektualizmowi tomistycznemu. Podobne poglądy prezentował William Ockham (pocz. XIV w.).
  • Arthur Schopenhauer głosił, że wola jest szczególnym rodzajem nadrzędnej rządzącej światem siły.

Woluntaryzm występuje najczęściej w różnych wersjach pragmatyzmu, obecny jest np. u Williama Jamesa, w pewnej mierze w duchowości i etyce jezuickiej[potrzebne źródło].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Michel Esparza, Miłość i szacunek do samego siebie, s. 107. Promic, Warszawa 2012.
  2. Dietrich von Hildebrand, El Corazon