Współczynnik tarcia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Współczynnik tarcia oznaczany μ [mi], k lub f jest wielkością charakteryzującą siłę tarcia. W zależności od rodzaju tarcia, wyróżnia się odpowiednie współczynniki tarcia.

Tarcie ślizgowe[edytuj | edytuj kod]

W tarciu ślizgowym (suwnym), współczynnik tarcia jest równy stosunkowi siły tarcia T do sił nacisku Fn ciała na podłoże (drugie ciało).

Współczynnik tarcia ślizgowego jest wielkością bezwymiarową.

W powyższym wzorze współczynnik tarcia określony jest przez siłę tarcia T:

  • dla tarcia kinetycznego – działającą podczas ruchu,
  • dla tarcia statycznego – równą co do wartości maksymalnej sile w kierunku możliwego ruchu, która nie wprawia jeszcze ciał w ruch.

W większości przypadków współczynnik tarcia statycznego jest większy od współczynnika tarcia kinetycznego. Wartości współczynnika tarcia silnie zależą od rodzaju powierzchni, zanieczyszczeń i wielu innych czynników, dlatego czasem określa się również warunki w jakich przeprowadzono pomiar np. kształtu, chropowatości powierzchni.

Dla tarcia ślizgowego, w miejsce współczynnika tarcia ślizgowego czasem podaje się kąt tarcia określony wzorem:

Kąt tarcia jest równy kątowi nachylenia równi pochyłej, przy którym ciało zsuwa się ruchem jednostajnym.

Tarcie toczne[edytuj | edytuj kod]

Dla tarcia tocznego współczynnik tarcia jest równy stosunkowi momentu tarcia tocznego Mt do siły nacisku N. Współczynnik ten ma wymiar wyrażany w jednostkach długości (np. mm).

Współczynnik tarcia[edytuj | edytuj kod]

Współczynniki tarcia ślizgowego pomiędzy niektórymi materiałami[1][2]

Materiały Statyczne,
sucha powierzchnia
Statyczne,
śliska powierzchnia
Kinetyczne,
sucha powierzchnia
Kinetyczne,
śliska powierzchnia
Aluminium - stal 0,61 - 0,47 -
Aluminium - aluminium 1,05 - 1,35 0,3 - -
Złoto - złoto 2,5 - - -
Platyna - platyna 1,2 0,25 - -
Srebro - srebro 1,4 0,55 - -
Mosiądz - stal 0,35 0,19 0,44 -
Żeliwo - miedź 1,05 - 0,29 -
Żeliwo - cynk 0,85 - 0,21 -
Beton - drewno 0,62 - - -
Miedź - stal 0,53 - 0,36 -
Szkło - szkło 0,9 - 1 0,1 - 0,6 0,4 0,09 - 0,12
Lód - lód 0,02 - 0,09 - - -
Polietylen - stal 0,2 0,2 - -
Teflon - teflon 0,04 0,04 - -
Stal - lód 0,03 - - -
Stal - teflon 0,04 - 0,20 0,04 - 0,04
Stal - stal 0,74 - 0,80 0,16 0,42 - 0,60 -
Drewno - metal 0,2 - 0,6 0,2 - -
Drewno - drewno 0,25 - 0,50 0,2 - -
Drewno - śnieg - - 0,04 -
Drewno - lód 0,05 - - -
Żelazo - żelazo 1 0,15 - 0,20 - -
Guma - beton 1 0,3 0,60 - 0,85 0,45 - 0,75
Guma - asfalt 0,9 - 0,5 - 0,8 0,25 - 0,75
Drewno - cegła 0,6 - - -

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Friction and Friction Coefficients, www.engineeringtoolbox.com [dostęp 2018-03-03] (ang.).
  2. Coefficients Of Friction, www.roymech.co.uk [dostęp 2018-03-03] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]