Wyprysk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wyprysk
eczema
ilustracja

Wyprysk (łac. eczema) – choroba skóry o nieinfekcyjnym podłożu zapalnym (alergicznym lub niealergicznym) polegająca na zapaleniu jej wierzchnich warstw (naskórek i warstwa brodawkowata skóry właściwej).

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Na początku na skórze pojawiają się czerwone grudki, które potem zamieniają się w pęcherzyki. Pęcherzyki pękają pozostawiając nadżerki. Gdy dojdzie do zakażenia mogą pojawić się zmiany ropne oraz wydzielina, która po zaschnięciu tworzy szarożółte strupy. Często występuje obrzęk skóry i tkanki podskórnej, w szczególności na twarzy, rękach czy powiekach. Chorzy często uskarżają się na uporczywy świąd. Wraz z upływem czasu skóra przebarwia się i staje się mniej sprężysta.

Patologia[edytuj | edytuj kod]

Szczególną formą wyprysku jest wyprysk kontaktowy alergiczny, który powstaje w wyniku zetknięcia się powierzchni skóry z materiałem uczulającym (np. biżuteria, farby czy kosmetyki). Często przyczyną wyprysku są zaburzenia układu krwionośnego (żylaki), taka forma wyprysku występuje głównie u ludzi starszych (wyprysk podudzi, wyprysk zastoinowy, wyprysk żylny, eczema cruris) i charakteryzuje się bardzo przewlekłym przebiegiem.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Najważniejsze jest wykrycie substancji uczulającej lub drażniącej i wyeliminowanie kontaktu z nią, a jeżeli jest to niemożliwe, przynajmniej ograniczenie kontaktu z czynnikami prowokującymi. Ponadto stosuje się mokre opatrunki lub suche opatrunki, oraz leczenie miejscowe (maści steroidowe, inhibitory kalcyneuryny, maści redukujące). Dieta z ograniczeniem alergenu bywa korzystna w rzadkich przypadkach (głównie u dzieci przed 5 rokiem życia chorych na wyprysk atopowy na tle alergii pokarmowej, potwierdzonej tzw. podwójnie ślepą prowokacją doustną), często jednak takie leczenie jest nadużywane i może niekorzystnie wpływać na rozwój somatyczny dziecka.

Rodzaje wyprysku[edytuj | edytuj kod]

  • Wyprysk kontaktowy (contact eczema) - około 80% przypadków
  • Wyprysk dziecięcy (eczema infantum)
  • Wyprysk krwiopochodny
  • Wyprysk potnicowy (dyshydrotyczny, eczema dyshidroticum) – idiopatyczny wyprysk pęcherzowy pojawiający się jedynie na powierzchniach dłoni (szczególnie po bokach palców) i stóp (głównie na wewnętrznych łukach stopy). Pojawia się nagle i towarzyszy mu intensywny świąd. Etiologia wyprysku potnicowego nie jest znana, niektórzy lekarze uważają, że choroba związana jest z infekcjami grzybiczymi na stopach, wypryskiem atopowym lub alergią na nikiel, kobalt albo leki. Nazwa ma charakter historyczny i pochodzi z czasów, gdy błędnie uważano, że w pęcherzach gromadzi się pot. Leczy się go miejscowo, przy pomocy glikokortykosteroidów. Można dodatkowo podawać doustne leki przeciwhistaminowe, które łagodzą świąd[1][2].
  • Wyprysk łojotokowy (eczema seborrhoicum)
  • Wyprysk opryszczkowy
  • Wyprysk pieniążkowaty (wyprysk mikrobowy, eczema microbicum, eczema nummulare)

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikacja ICD10[edytuj | edytuj kod]

kod ICD10 nazwa choroby
ICD-10: L20 Atopowe zapalenie skóry
ICD-10: L21 Łojotokowe zapalenie skóry
ICD-10: L22 Pieluszkowe (serwetkowe) zapalenie skóry
ICD-10: L23 Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry
ICD-10: L24 Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia
ICD-10: L25 Nieokreślone kontaktowe zapalenie skóry
ICD-10: L26 Złuszczające zapalenie skóry
ICD-10: L27 Zapalenie skóry wywołane przez substancje wprowadzone do ustroju
ICD-10: L28 Przewlekły liszaj pospolity i świerzbiączka
ICD-10: L29 Świąd
ICD-10: L30 Inne postacie zapalenia skóry

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sabra M. Lofgren, Erin M. Warshaw. Dyshidrosis: Epidemiology, Clinical Characteristics, and Therapy. „Dermatitis”. 17 (4), s. 165-181, 2006. (ang.). 
  2. Jolanta Maciejewska, Wyprysk potnicowy (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową PZWL 2005, ISBN 83-200-3367-5.