Zofia Węgierska
 Zofia Węgierska, ok. 1863 r. | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Dziedzina sztuki | |
Zofia Węgierska z domu Kamińska, primo voto Mielęcka, secundo voto Węgierska[1] (pseud. Σ[1], Bronisława Kamińska[2]) (ur. 16 września 1822 w Górkach Borzych[1], zm. 8 listopada 1869[3] w Paryżu) – polska felietonistka, pisarka.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Córka poety Ludwika Kamińskiego[4] i Barbary z Walknowskich[5]. Była związana z warszawskim środowiskiem literacko-artystycznym, skupionym wokół pisma Przegląd Naukowy.
7 listopada 1840 roku wzięła ślub z Edmundem Mielęckim w Korytnicy[6]. Będąc w separacji z mężem, od 1843 roku żyła w wolnym związku z działaczem konspiracyjnym Feliksem Węgierskim. Małżeństwo z Edmundem Mielęckim zostało unieważnione 19 lutego 1848 roku[7]. Ślub z Feliksem Węgierskim miał miejsce 29 października 1848 roku we Wrocławiu[8].
Co najmniej od 1851 roku mieszkała w Paryżu[9][10]. Felietony i korespondencje z Paryża publikowała w Bibliotece Warszawskiej[11]. Od roku 1853 pisała je w rubryce Paryskie nowiny w "Bluszczu", także w "Gazecie Codziennej", "Czasie", "Kurierze Wileńskim". Jest również autorką kilku książek skierowanych do dzieci i młodzieży, napisanych pod pseudonimem "Bronisława Kamińska".
Przyjaźniła się z wieloma znaczącymi postaciami polskiej literatury i kultury. Ceniła ją m.in. Narcyza Żmichowska. W 1844 lub 1848 roku poznała Juliusza Słowackiego[12]. W czerwcu 1848 r. towarzyszyła mu w jego wyprawie z Wrocławia przez Świdnicę i Jelenią Górę do Warmbrunn (dzisiejszych Cieplic). Podczas spacerów pod Karkonoszami poeta podyktował jej jeden ze swoich ostatnich utworów, wiersz pt. "Do pastereczki siedzącej na Druidów kamieniach (...)"[13]. Była również bliską przyjaciółką Norwida[14], niektóre jego opinie zamieszczała nawet w swoich felietonach. W jej salonie w Paryżu bywali także Seweryn Goszczyński, Józef Bohdan Zaleski, Zygmunt Szczęsny Feliński, Józef Ignacy Kraszewski.
Zmarła 8 listopada 1869 roku. Została pochowana na Cmentarzu Montmartre w Paryżu[3]. 25 stycznia 1870 roku jej szczątki zostały przeniesione na cmentarz Montomorency[15].
Dzieła
[edytuj | edytuj kod]- Obrazy wieku dziecinnego[2], 1851[9]
- Marynka czarownica, 1852[9]
- Legendy historyczne, Poznań, 1852[9][16][17]
- Nowe wiązanie Helenki, 1853[9]
- Podróż malownicza po najciekawszych okolicach ziemi naszej, 1853[9][18]
- Staś i Jadwisia, 1850[2], 1853[9]
- Podróż malownicza po najciekawszych okolicach ziemi naszej, podług Humboldta i innych znakomitych podróżnych i badaczy natury, dla młodzieży płci obojej[2], 1853[19]
- Nowa podróż malownicza, 1860[9]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Kruszewski 2011 ↓, s. 82.
- ↑ a b c d Irena Socha: Piśmiennictwo dla dzieci na Śląsku w XIX wieku. W kręgu obiegu wysokiego, literatury popularnej i folkloru. W: Książka dla dziecka wczoraj, dziś, jutro. Krystyna Heska-Kwaśniewicz (red.), Irena Socha (red.). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 1998, s. 15, seria: Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego. 1727. Bibliotekoznawstwo i Informacja Naukowa. ISBN 83-226-0806-3.
- ↑ a b Kruszewski 2011 ↓, s. 117.
- ↑ Kruszewski 2011 ↓, s. 86.
- ↑ Kruszewski 2011 ↓, s. 87.
- ↑ Kruszewski 2011 ↓, s. 96.
- ↑ Kruszewski 2011 ↓, s. 103.
- ↑ Kruszewski 2011 ↓, s. 106.
- ↑ a b c d e f g h Kruszewski 2011 ↓, s. 107.
- ↑ Bogdan Zakrzewski: Tematy śląskie. Rozprawy i szkice. Katowice: Śląsk, 1972, s. 182.
- ↑ Kruszewski 2011 ↓, s. 130.
- ↑ Kruszewski 2011 ↓, s. 99.
- ↑ Ewa Kiraga-Wójcik. O pisarzach, którzy w Karkonoszach tylko bywali. „Karkonosze”, s. 32-33, 2025. Karkonoski Park Narodowy. ISSN 1232-3535.
- ↑ Kruszewski 2011 ↓, s. 120.
- ↑ Kruszewski 2011 ↓, s. 117, 118.
- ↑ Wydanie drugie przejrzane – książka wydana pod pseudonimem Bronisława Kamińska, wznowiona w 2003 i wydana w Toruniu pod właściwym nazwiskiem autorki
- ↑ Legendy historyczne w bibliotece cyfrowej Polona
- ↑ Bożena Łapeta-Golachowska: Książka popularnonaukowa dla dzieci i młodzieży do roku 1918. W: Książka dla dziecka wczoraj, dziś, jutro. Krystyna Heska-Kwaśniewicz (red.), Irena Socha (red.). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 1998, s. 127, seria: Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego. 1727. Bibliotekoznawstwo i Informacja Naukowa. ISBN 83-226-0806-3.
- ↑ Elżbieta Boczar. Wydawcy polskich książek dla dzieci i młodzieży w zaborze pruskim w XIX wieku. „Acta Universitatis Lodziensis”. 20 (1), s. 13, 2015. Wydawnictwo Uniwersytetu L´odzkiego. ISSN 0860-7435.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Andrzej Kruszewski. Zofia z Kamińskich Węgierska (1822-1869) – lwica salonowa i sawantka, prekursorka literatury dla młodzieży i felietonistka, muza J. Słowackiego i C. Norwida. Z Górek Borzych na literackie salony Warszawy, Krakowa i Paryża. „Zeszyty Korytnickie”. 4, 2011. Towarzystwo Przyjació! Ziemi Korytnickiej. ISSN 1689-9490.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Publikacje Zofii Węgierskiej w bibliotece Polona