5S
 |
Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: wg opisu SEIKETSU to standaryzacja a wg tabeli to schludność. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
5S - odnosi się do pięciu japońskich słów, które charakteryzują podejście do organizacji i zarządzania miejscem pracy oraz procesem pracy, zmierzającym do podniesienia wydajności przez wyeliminowanie strat, usprawnienie procesów i redukcję procesów zbędnych. W węższym ujęciu 5S opisuje standaryzacje utrzymywania porządku w miejscu pracy:
- Seiri (整理): sort, selekcja; dotyczy praktyki sortowania wszystkich narzędzi, materiałów, itp. na miejscu pracy i posiadanie tylko tego, co niezbędne. Rzeczy zbędne należy magazynować lub wyrzucić, gdyż stwarzają niebezpieczeństwo na stanowisku pracy oraz powodują bałagan, co zakłóca proces wydajnej pracy.
- Seiton (整頓): storage, systematyka; skupienie na potrzebę uporządkowanego miejsca pracy. Narzędzia, urządzenia i materiały muszą być systematycznie układane dla łatwiejszego i skutecznego dostępu. Każda rzecz musi mieć swoje, wydzielone i oznaczone miejsce. Musi być miejsce dla wszystkiego i wszystko musi być na swoim miejscu.
- Seiso (清掃): shine, sprzątanie; wskazuje na potrzebę utrzymywania miejsca pracy zarówno uporządkowanego, jak i czystego. W japońskich firmach sprzątanie jest codzienną czynnością. Po zakończeniu zmiany, przestrzeń pracy jest sprzątana, a wszystkie elementy wracają na swoje miejsce.
- Seiketsu (清潔): standarise, standaryzacja; pozwala na kontrolę i konsekwencję. Wykonywane czynności należy standaryzować, aby stosowane były z dużo większą łatwością. Każdy musi wiedzieć, za co jest odpowiedzialny. Obowiązek utrzymywania czystości staje się częścią regularnie wykonywanych działań.
- Shitsuke (躾): sustain, samodyscyplina; dotyczy utrzymywania standardów. Wcześniejsze 4S musza być przestrzegane za ścisłą dyscypliną, dzień po dniu. Należy przestrzegać wcześniej ustalonych zasad i uczynić je przyzwyczajeniem.
| 5S | Przesłanie | Usprawnienia pracy | Cel |
|---|---|---|---|
| SEIRI Selekcja | Pozbywanie się rzeczy niepotrzebnych z miejsca pracy | Zmniejszenie zapasów; lepsze wykorzystanie powierzchni roboczej; zapobieganie zagubieniu przedmiotów; stworzenie miejsc pracy wolnych od brudu i pyłu | Redukcja kosztów i ułatwienie pracy |
| SEITON Systematyka | Uporządkowanie wszystkiego w miejscu pracy | Poprawa bezpieczeństwa pracy; skrócenie czasu poszukiwania potrzebnych rzeczy | Poprawa jakości |
| SEISO Sprzątanie | Czyszczenie wszystkiego w miejscu pracy | Utrzymanie i poprawa sprawności maszyn i urządzeń; utrzymanie stanowiska czystego i łatwego do sprawdzenia | Zmniejszenie kłopotu z maszynami i urządzeniami, zachowanie komfortu miejsca pracy |
| SEIKETSU Schludność | Utrzymanie porządku i schludnych warunków pracy oraz schludności pracowników | Poprawa warunków materialnego środowiska pracy; eliminacja przyczyn wypadków | Wyższy poziom bezpieczeństwa i higieny pracy, redukcja zanieczyszczeń, poprawa samopoczucia pracowników |
| SHITSUKE Samodyscyplina | Dyscyplina w pracy | Zmniejszenie ilości pomyłek wynikających z nieuwagi; postępowanie zgodne z decyzjami; poprawa stosunków międzyludzkich | Polepszenie morale |
Źródło: opracowane na podstawie [Sato 1995]
[edytuj] Relacje z innymi narzędziami Lean
5S jest stosowane wraz z innymi narzędziami Lean, takimi jak SMED, TPM, Just-in-time. Jest jednym z najłatwiejszych do wdrożenia elementów koncepcji Lean, jednakże stanowi też test "chęci" firmy do zmiany w kierunku Lean, co często okazuje się być ekstremalnie trudne. Udana inicjatywa 5S dostarcza platformy do wdrożenia wszystkich innych działań. Narzędzie 5S wymaga wyeliminowania wszystkiego, co jest niepotrzebne, w celu łatwiejszego i szybszego dojścia do narzędzi i części, których potrzebujemy. Jest to też założeniem SMED, który w konsekwencji prowadzi do produkcji dokładnie na czas (JIT). Pierwszym krokiem w TPM natomiast jest utrzymanie maszyny w porządku przez operatora, czyli postulat 5S. Bez dobrej praktyki 5S niemożliwe jest utrzymanie pozostałych narzędzi Lean.
