Ballada

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy gatunku literackiego. Zobacz też: Ballada – jako gatunek muzyczny oraz Ballady.

Ballada – gatunek synkretyczny, łączący w sobie cechy liryki (nastrojowość, emocjonalność), epiki (fabuła, narrator) i dramatu (dialogi, akcja), którego tematem są niezwykłe wydarzenia. Jej nazwa pochodzi od włoskiego ballare (tańczyć), co wskazuje na włosko-prowansalskie początki. Romantyczna ballada nawiązuje jednak do ludowych pieśni, które między XII a XIV w. pojawiły się w Danii i Szkocji. Pod koniec XVIII w. odkryli je miłośnicy folkloru. Wkrótce ballada stała się ulubionym gatunkiem poetów. Jej romantyczna forma wyróżnia się śpiewnością wiersza, nastrojowością, tajemniczością niejasno zarysowanych zdarzeń z interwencją złowrogich sił nadzmysłowych. Uwydatnieniu sensacyjności sprzyja konstrukcja narratora – zdziwionego światem, który przedstawia.

Ballada była charakterystyczna dla epoki romantyzmu.

Cechy ballad romantycznych:

  • ludowość (obecność ludu – mieszkańców wsi, symbolika ludowa),
  • liczne dialogi w balladach poświęconych zmarłym
  • obecność postaci fantastycznych (nimf, rusałek, duchów),
  • przysłowia ludowe, złote myśli, które kształtują moralnie ludzi,
  • przyroda jako żywy bohater,
  • język stylizowany na język ludowy (elementy mowy potocznej i gwary),
  • cały tekst ma charakter zwykłej, ludowej opowieści,
  • autor (utożsamiony z narratorem) solidaryzuje się z ludem (mieszkańcy wsi),
  • synkretyzm rodzajowy – utwór łączy w sobie elementy epiki, liryki i dramatu

Obecność przyrody :

  • jest tłem dla wszystkich wydarzeń,
  • tajemnicza, groźna i niesamowita, tworzy groźny nastrój,
  • jest siłą sprawczą wydarzeń,
  • jest surowym trybunałem osądzającym człowieka,
  • stoi na straży wierności i lojalności, honoru i cnoty itp.,
  • jest związana ze światem ludzkim,

Przykładowe ballady polskie to "Pani Twardowska" i "Świtezianka" Adama Mickiewicza (ze zbioru Ballady i romanse).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikiźródła
Zobacz w Wikiźródłach kategorię
Ballady
Zobacz hasło ballada w Wikisłowniku