Bitwa pod Mantineją (362 p.n.e.)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Mantineją
Wojna Teb z Atenami i Spartą
Historic peloponnes de.png
Położenie Mantinei
Czas 362 p.n.e.
Miejsce Mantineja, Arkadia
Terytorium Grecja
Wynik zwycięstwo Teb
Strony konfliktu
Sparta
Ateny
Achajowie
Teby
Arkadia
Liga beocka
Dowódcy
Agesilaos II Epaminondas
Siły
23 tys. 30 tys.
Straty
1 tys. zabitych, 2 tys. jeńców nieznane
Wojna beocka

Naksos - Tegyra - Leuktry - Kynoskefalaj - Mantineja

Bitwa pod Mantineją (Mantyneą) – starcie zbrojne, które miało miejsce w czerwcu roku 362 p.n.e. w trakcie walk Teb z Atenami i Spartą.

W bitwie tej 33 tys. Tebańczyków i Argiwów pod komendą tebańskiego wodza Epaminondasa (poniósł śmierć) zwyciężyło 22 tys. Spartan, Ateńczyków i Achajów.

Wojska Mantinejczyków stanęły w wąskiej (około półtora kilometra) dolinie na południe od miasta. Na prawym skrzydle stanęli Mantinejczycy i Spartanie, na lewym - Ateńczycy; przed frontem piechoty ustawiono konnicę, m.in. z Elidy. Za linią piechoty (stojącej w zwartym szyku, głębokim na około dwunastu ludzi) znajdował się las, w którym przed bitwą żołnierze chronili się przed słońcem, wychodząc z szeregu i wracając. Za Ateńczykami wzgórza tworzyły pozbawioną wyjścia kotlinę. Epaminondas zbliżał się dość długo do przeciwnika, maskując ustawienie własnej piechoty manewrami jazdy – wzbijane przez konie tumany pyłu zasłaniały główne siły. Na lewym skrzydle skoncentrował tebańskich hoplitów, na prawym ustawił Argejczyków. Ze względu na małą szerokość bronionego przejścia, pozornie nie mógł wykorzystać przewagi liczebnej; miał zamiar przełamać silniejsze, prawe skrzydło wroga i zepchnąć pozostałe siły do kotliny za wojskami z Aten.

Starcie rozwijało się po myśli Epaminondasa; uderzył około południa, kiedy Spartanie i Mantinejczycy nie spodziewali się już natarcia tego dnia i rozproszyli się, udając się na posiłek. Pospiesznie ustawili szyk na powrót, jednak Beoci rozbili konnicę przeciwnika i zmusili do ucieczki piechotę mantinejską, podczas gdy Ateńczyków i jazdę elejską wiązali Argejczycy. Tebańska jazda i piechota na lewym skrzydle przebiły się w ten sposób na tyły wroga i wykonały zwrot w prawo. Wtedy jednak Epaminondas został śmiertelnie ranny, co załamało jego wojska i umożliwiło ucieczkę nieprzyjaciela. W jej trakcie Ateńczycy zniszczyli te oddziały tebańskie, które zapędziły się zbyt daleko w pogoni za Mantinejczykami. Po starciu zawarto pokój. Zwycięstwo nie przyniosło zakładanych prawdopodobnie przez Epaminondasa skutków, Ateny utrzymały bowiem swoje imperium, a koalicja przeciw Beocji nie została rozbita.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Julius Kaerst: Alexandros (5): Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Band I,1, Stuttgart 1893, Sp. 1408–1409.
  • Nicholas Geoffrey Lamprere Hammond, "Dzieje Grecji", Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1994.