Cep (narzędzie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Cep
Młócenie zboża za pomocą cepów
Gązwa – rzemienne połączenie dzierżaka z bijakiem

Cepnarzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża. Znana jest również odmiana cepa używana jako broń – cep bojowy.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Cep zbudowany jest z dwóch kijów, długiego zwanego dzierżakiem i krótkiego, zwykle dębowego, bijaka. Cieńsze końce dzierżaka i bijaka połączone były rzemieniem, wysuszoną skórą z węgorza lub metalowym przegubem nazywanym ósemką, gązwą lub gackiem a na Zamojszczyźnie kapicą.

Młocka[edytuj | edytuj kod]

Młócono trzymając cep za dzierżak i uderzając bijakiem w rozłożone na klepisku (lub innym twardym płaskim podłożu) zboże. Młócący musiał tak uderzać cepem, aby za każdym razem bijak uderzał całą swoją długością o podłoże, na którym leżało zboże (w przeciwnym przypadku pojawiały się znaczne siły reakcji na dzierżak oraz mogło nastąpić zgniatanie ziaren). Zaletą cepa była możliwość uzyskania ziarna i prostej słomy, koniecznej do pokrycia dachów strzechą.

Cep współcześnie[edytuj | edytuj kod]

W czasach współczesnych młócenie cepem zostało wyparte przez omłot mechaniczny w młocarniach. Jeden z typów młocarni zwany jest cepówką, gdzie elementem bębna młócącego jest metalowa listwa zwana cepem. Bęben młócący zwykle posiada od 6 do 10 cepów.

W mowie potocznej zwrot „proste jak budowa cepa” (lub „proste jak konstrukcja cepa”) oznacza wyjątkowo prostą i oczywistą zasadę działania.

Cep to również pogardliwe określenie człowieka oznaczające: głupi, tępy.[1]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=2447553 Słownik języka polskiego PWN