Chimera (mitologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy mitycznego potwora. Zobacz też: inne znaczenia: chimera.
Ilustracja przedstawiająca chimerę
Walka Bellerofonta z Chimerą, V w. p.n.e.

Chimera (lub Chimajra, gr. Χίμαιρα Chímaira, łac. Chimaera) – ziejący ogniem potwór pochodzący z mitologii greckiej, dziecko Tyfona i Echidny. Przyjmuje się najczęściej, że miała głowę lwa, ciało kozy i ogon węża[1]. Z powodu jej dziwnej budowy, ukuto przymiotnik chimeryczny, określający coś, co jest wysoce nierzeczywiste, wydumane albo też mające kapryśną naturę[2].

Mitologiczne opisy[edytuj | edytuj kod]

Opisy w różny sposób przedstawiają tego potwora. Np. w Iliadzie czytamy, iż to Amisodar, król Licji:

straszną Chimajrę
niegdyś na zło ludzi wielu wykarmił i wyhodował.
(Iliada 16,328-329)

Gdzie indziej widzimy:

Chimajrę niepokonaną,
która swój ród wywodziła od bogów, a nie od ludzi.
Z przodu lwem była, od tyłu wężem, a kozą pośrodku,
strasznie zionącą potężnym, płomiennym ogniem zagłady.
(Iliada 6,180-182)

Inne opisy mówią o stworze o dwóch głowach kozy i lwa oraz o ogonie węża czy smoka.

Została pokonana przez Bellerofonta na skrzydlatym koniu – Pegazie, który "zabił Chimajrę, ufając bożym wyrokom" (Iliada 6,183) na rozkaz Jobatesa, króla Licji. Bellerofont przeleciał nad Chimajrą, rażąc ją strzałami z łuku, po czym udało mu się wrazić Chimajrze oszczep w gardło. Pocisk miał ostrze z ołowiu, który stopił się w ogniu buchającym z paszczy i zalał jej wnętrzności[1].

Zdaniem R. Gravesa, Chimajra była symbolem trójdzielnego roku Wielkiej Bogini – lew oznaczał wiosnę, koza – lato, a wąż – zimę[3].

W kulturze popularnej[edytuj | edytuj kod]

Chimera występuje w wielu grach wideo m.in. Heroes of Might and Magic (jako potwór z głową lwa, skrzydłami nietoperza i kolcem skorpiona), Age of Mythology (jako potwór z głową lwa, kozy i węża zionącym ogniem), Arena Albionu (jako monstrum blokujące wejście do groty lwa) lub też w Warcrafcie III (dwugłowy smok plujący żrącym kwasem lub błyskawicami), God Of War (głowa kozy, pod nią lwia paszcza oraz ogon-wąż), Dragon`s Dogma (głowa lwa na karku głowa kozy i wężowy ogon).

W cyklu "Harry Potter" Chimera strzegła wejścia do gabinetu dyrektora Hogwartu. Przepuszczała tylko tego, kto podał jej hasło.

W książce „Percy Jackson i Bogowie Olimpijscy - Złodziej Pioruna” sam bohater, Perseusz pokonał Chimerę w walce.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Robert Graves: Mity greckie, PIW, Warszawa 1974, s. 132, 239
  2. W. Doroszewski: Chimeryczny. W: Słownik języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN) [on-line]. [dostęp 2012-07-28].
  3. R. Graves (op.cit.), s. 240

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert Graves: Mity greckie, PIW, Warszawa 1974
  • Homer, Iliada
Wikimedia Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Chimera w Wikisłowniku