Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych – publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku. Ostatnia edycja Czerwonej Księgi (rok 2007) zawiera spis 41415 gatunków, z których 16306 jest zagrożonych wyginięciem. Liczba gatunków uznanych za wymarłe wzrosła w porównaniu z edycją 2006 do 785, a wymarłych na wolności - do 65[1].

Edycja 2006 zawierała spis 7 700 gatunków zwierząt, około 8 400 gatunków roślin oraz 3 gatunki grzybów, co łącznie daje ponad 16 tysięcy gatunków zagrożonych. Większość z nich uzyskała status zagrożonych w wyniku działalności człowieka.

Spis treści

[edytuj] Kategorie zagrożenia gatunków

Informacje gromadzone w systemie IUCN są grupowane w kategoriach określających stopień zagrożenia wyginięciem danego gatunku. Kryteria zaliczenia gatunku do danej kategorii w roku 2001 określono w dokumencie 2001 Categories & Criteria (version 3.1).

oszacowane rozpoznane EX wymarłe (extinct), oznaczane znakiem †
EW wymarłe na wolności (extinct in the wild) - wymarłe w stanie dzikim - klasyfikuje się jako wymarłe na wolności, co oznacza, że pojedyncze okazy, czy nawet populacje mogą żyć jeszcze w hodowlach i ogrodach zoologicznych
zagrożone
wyginięciem		 CR krytycznie zagrożone (critically endangered) - najbardziej zagrożone gatunki
EN zagrożone (endangered) - przypisuje się im wysokie ryzyko wymarcia w niedalekiej przyszłości
VU narażone (vulnerable) - gatunki, które mogą wymrzeć stosunkowo niedługo, choć nie tak szybko jak zagrożone
NT bliskie zagrożenia (near threatened) - gatunki bliskie zaliczenia do poprzedniej kategorii, ale jeszcze się do niej nie kwalifikujące
LC najmniejszej troski (least concern)
niedostatecznie rozpoznane DD (data deficient) - taksony o nieokreślonym stopniu zagrożenia, wymagającym dokładniejszych danych.
nie oszacowane według kryteriów IUCN NE (not evaluated)

W latach 1994-2001 stosowane były również kategorie (wersja 2.3)

  • LR/nt (ang.: Lower risk/near threatened - niższego ryzyka/bliskie zagrożenia) - odpowiednik NT
  • LR/lc (ang.: Lower risk/least concern - niższego ryzyka/najmniejszej troski) - odpowiednik LC
  • LR/cd (ang.: Lower risk/conservation dependent - niższego ryzyka/uzależniony od zabiegów ochronnych) - obecnie nie stosowana

[edytuj] Statystyki IUCN [2]

Liczba gatunków W tym w kategorii
opisanych oszacowanych[3] zagrożonych EX EW CR EN VU
Ssaki 5416 4856 90% 1093 23% 70 4 162 348 583
Ptaki 9934 9934 100% 1206 12% 135 4 181 351 674
Gady 8240 664 8% 341 51% 22 1 73 101 167
Płazy 5918 5918 100% 1811 31% 34 1 442 738 631
Ryby 29300 2914 10% 1173 40% 80 13 232 212 614

[edytuj] Przypisy

  1. ↑ Extinction crisis escalates: Red List shows apes, corals, vultures, dolphins all in danger (en)
  2. ↑ Summary Statistics for Globally Threatened Species (IUCN)
  3. ↑ z wyjątkiem kategorii NE (not evaluated)

[edytuj] Zobacz też

Commons
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Gatunki z Czerwonej Księgi IUCN

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło: "http://pl.wikipedia.org/wiki/Czerwona_Ksi%C4%99ga_Gatunk%C3%B3w_Zagro%C5%BConych"