Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych – publikowana przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN) lista zagrożonych wyginięciem gatunków organizmów. Ukazała się po raz pierwszy w 1963 roku. Edycja Czerwonej Księgi z roku 2011 zawierała spis 59 508 gatunków (ponad 45 tysięcy gatunków zwierząt, ponad 14 tysięcy gatunków roślin oraz 18 gatunków grzybów), z których 19 265 jest zagrożonych wyginięciem[1]. Większość z nich uzyskała status zagrożonych w wyniku działalności człowieka.

Kategorie zagrożenia gatunków[edytuj | edytuj kod]

Informacje gromadzone w systemie IUCN są grupowane w kategoriach określających stopień zagrożenia wyginięciem danego gatunku. Kryteria zaliczenia gatunku do danej kategorii w roku 2001 określono w dokumencie 2001 Categories & Criteria (version 3.1).

oszacowane rozpoznane EX wymarłe (extinct), oznaczane znakiem †
EW wymarłe na wolności (extinct in the wild) – wymarłe w stanie dzikim – klasyfikuje się jako wymarłe na wolności, co oznacza, że pojedyncze okazy, czy nawet populacje mogą żyć jeszcze w hodowlach i ogrodach zoologicznych
zagrożone
wyginięciem
CR krytycznie zagrożone (critically endangered) – najbardziej zagrożone gatunki
EN zagrożone (endangered) – przypisuje się im wysokie ryzyko wymarcia w niedalekiej przyszłości
VU narażone (vulnerable) – gatunki, które mogą wymrzeć stosunkowo niedługo, choć nie tak szybko jak zagrożone
NT bliskie zagrożenia (near threatened) – gatunki bliskie zaliczenia do poprzedniej kategorii, ale jeszcze się do niej niekwalifikujące
LC najmniejszej troski (least concern)
niedostatecznie rozpoznane DD (data deficient) – o nieokreślonym stopniu zagrożenia, wymagającym dokładniejszych danych.
nieoszacowane według kryteriów IUCN NE (not evaluated)

W latach 1994–2001 stosowane były również kategorie (wersja 2.3):

  • LR/nt (ang.: Lower risk/near threatened – niższego ryzyka/bliskie zagrożenia) – odpowiednik NT
  • LR/lc (ang.: Lower risk/least concern – niższego ryzyka/najmniejszej troski) – odpowiednik LC
  • LR/cd (ang.: Lower risk/conservation dependent – niższego ryzyka/uzależniony od zabiegów ochronnych) – obecnie nie stosowana

Statystyki IUCN[edytuj | edytuj kod]

Liczby gatunków kręgowców w klasyfikacji IUCN według stanu na rok 2011[2]:

Liczba gatunków W tym w kategorii
opisanych oszacowanych zagrożonych EX EW CR EN VU
Ssaki 5494 5494 100% 1134 21% 76 2 191 447 496
Ptaki 10 027 10 027 100% 1240 12% 132 4 190 372 678
Gady 9362 3004 32% 664 21 1 121 234 309
Płazy 6771 6312 93% 1910 30% 37 2 495 761 654
Ryby 32 000 9352 29% 2011 59 8 405 476 1130

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg

Przypisy

  1. Numbers of threatened species by major groups of organisms (1996–2011)] (format pdf) (ang.)
  2. Status category summary by major taxonomic group (animals) (format pdf) (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]