Ryby

Z Wikipedii

Ryby
Systematyka
Domena	eukarioty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Nazwa systematyczna
Pisces ---------- Ryby chrzęstnoszkieletowe Ryby kostnoszkieletowe
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Ryby, ryby właściwe (Pisces) – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami, posiadających szczęki i poruszających się za pomocą płetw. Niezwykle zróżnicowane pod względem budowy zewnętrznej i wewnętrznej, ubarwienia, oraz przystosowania do warunków środowiska. Stanowią najliczniejszą grupę (ponad połowę) współcześnie żyjących kręgowców. Na świecie znanych jest ponad 30 tys. gatunków żyjących współcześnie. Są najstarszymi kręgowcami świata, pojawiły się około 480 mln lat temu. W Polsce występuje około 120 gatunków ryb.

Dział zoologii zajmujący się rybami to ichtiologia.

Spis treści 1 Występowanie 2 Cechy charakterystyczne 3 Znaczenie gospodarcze 4 Zagrożenia 5 Systematyka 5.1 Bibliografia 6 Zobacz też

[edytuj] Występowanie

Wszystkie typy zbiorników wodnych na Ziemi z wyjątkiem zbiorników o skrajnie trudnych warunkach.

[edytuj] Cechy charakterystyczne

• ciało opływowe, kształtu zwykle wrzecionowatego, przystosowane do pokonywania oporu wody
• głowa łączy się z tułowiem nieruchomo, nie występuje odcinek szyjny
• szkielet chrzęstny, częściowo skostniały lub kostny
• otwór gębowy zaopatrzony w ruchome szczęki
• kończyny przednie przekształcone w płetwy piersiowe, tylne – w płetwy brzuszne
• skóra u większości gatunków pokryta łuskami, u niektórych naga (bez łusek), gruba, z licznymi gruczołami śluzowymi
• wiele gatunków posiada pęcherz pławny
• oddychają skrzelami, niektóre gatunki mogą oddychać powietrzem atmosferycznym dzięki uchyłkom jelita
• większość posiada charakterystyczny dla ryb narząd – linię boczną
• zmiennocieplne
• zamknięty układ krążenia
• rozdzielnopłciowe
• w większości jajorodne

 Osobny artykuł: Anatomia ryb.

← mln lat temu Ryby

Prekambr ← 4,6 mld

Kambr 542

Ordowik 488

Sylur 444

Dewon 416

Karbon 359

Perm 299

Trias 251

Jura 200

Kreda 145

Paleog. 65

NG 23

Cz 2

[edytuj] Znaczenie gospodarcze

Ryby przetwarzają bezużyteczne – z punktu widzenia człowieka – rośliny i zwierzęta wodne na wartościowe dla niego mięso. Są wykorzystywane na całym świecie w celach konsumpcyjnych, przemysłowych oraz rekreacyjno-poznawczych:

• konsumpcja (pożywienie) – od najdawniejszych czasów ryby są jednym z podstawowych składników pożywienia człowieka. Rybie mięso jest łatwo przyswajalne i wartościowe pod względem odżywczym. Zawiera wysokiej jakości białko, jod, fosfor, potas, wapń oraz witaminy A i D.
• przemysł – dostarczają surowca dla przemysłu rybnego, farmaceutycznego, do produkcji nawozów, klejów, karmy dla zwierząt i innych.
• akwarystyka – stanowią obiekt badań naukowców (laboratoria, ośrodki naukowe), są prezentowane w akwariach publicznych, hodowane w akwariach prywatnych. Istnieje wiele firm wyspecjalizowanych w poławianiu, hodowli i dystrybucji ryb akwariowych.
• wędkarstwo – popularny na całym świecie rodzaj hobby i sportu polegający na łowieniu ryb przy pomocy wędki.

[edytuj] Zagrożenia

Odmienne środowiska w jakich żyją ludzie i ryby nie zmniejszają faktu, że wzajemnie mogą być dla siebie zagrożeniem.

Zagrożenia dla człowieka:

• niebezpieczeństwo pogryzienia – wiele gatunków dużych, drapieżnych ryb (rekiny, barrakudy) jest zdolnych do zaatakowania człowieka, który z ich punktu widzenia naruszył ich terytorium (np. podczas kąpieli)
• niebezpieczeństwo zatrucia – mięso ryb jest uważane za smaczne i zdrowe, jednak istnieją gatunki, a nawet całe rodziny ryb, których mięso jest dla człowieka śmiertelnie trujące (takifugu, rozdymkokształtne). Inne natomiast są wyposażone w kolce połączone z gruczołem jadowym (skorpenokształtne).

Zagrożenia dla ryb:

• przełowienie – nadmierna, niekontrolowana eksploatacja łowisk
• zatrucie środowiska – ograniczanie obszaru występowania gatunków poprzez pogarszanie parametrów wody

[edytuj] Systematyka

Ryby stanowią takson parafiletyczny, ponieważ każdy klad obejmujący ryby obejmuje również czworonogie (Tetrapoda), które nie są rybami. Z tego powodu tradycyjnie rozumiane ryby (Pisces) nie są już traktowane jako jednostka taksonomiczna.

Obecnie ryby dzieli się na współcześnie żyjące:

• śluzice
• cefalaspidokształtne (Cephalaspidomorphi)
• ryby chrzęstnoszkieletowe (Chondrichthyes)
• ryby kostnoszkieletowe (Osteichthyes)

oraz wymarłe:

• ryby pancerne
• fałdopłetwe

 Osobny artykuł: Systematyka Osteichthyes.

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Zobacz też

• ryby - wykaz rodzin
• anatomia ryb
• ryby Polski
• ryby głębinowe
• rybołówstwo
• ochrona przyrody w Polsce