Czkawka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czkawka
singultus
ICD-10 R06.6

Czkawka (łac. singultus) – objaw chorobowy polegający na rytmicznie powtarzających się, mimowolnych skurczach przepony i mięśni oddechowych klatki piersiowej powodujących wdech z równoczesnym zamknięciem głośni, co wywołuje charakterystyczny odgłos.

Przyczyny[edytuj | edytuj kod]

(audio)

Odgłos czkawki u człowieka

Czkawka występuje powszechnie, zwykle po pewnym czasie samoistnie ustępuje i nie stanowi poważnej dolegliwości.

Częstotliwość czkawki wynosi zwykle 2-60/minutę, a czas jej trwania kilka minut; przyczyną w większości przypadków jest szybkie lub nadmierne przepełnienie żołądka.

Niekiedy czkawka przybiera formę przewlekłą, o czasie trwania powyżej 48 godzin i wtedy powoduje dyskomfort, znaczne zmęczenie, zaburzenie przyjmowania posiłków, utratę masy ciała, bezsenność i depresję.

Niektóre ważniejsze przyczyny czkawki przewlekłej:

  • choroby ośrodkowego układu nerwowego (zapalenia, choroby naczyniowe, guzy itp.)
  • schorzenia metaboliczne (mocznica, cukrzyca, hiponatremia, hipokalcemia)
  • toksyny (zatrucie alkoholowe) i leki
  • choroby szyi i klatki piersiowej (np. zapalenie płuc i opłucnej, zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego[1])
  • choroby jamy brzusznej (np. ropień podprzeponowy, przepuklina rozworu przełykowego)
  • operacje w obrębie klatki piersiowej i jamy brzusznej[2]
  • ciąża

Patomechanizm[edytuj | edytuj kod]

Czkawka jest odruchem, który wywołują bodźce powstające w wyniku stymulacji zakończeń nerwu błędnego, przeponowego i włókien współczulnych unerwiających narządy klatki piersiowej, jamy brzusznej, a także pochodzące z ucha, nosa i gardła. Przyczyną jest również pobudzenie ośrodka czkawki w ośrodkowym układzie nerwowym, w wyniku zaburzeń natury psychicznej lub metabolicznej.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Najdłużej trwająca czkawka (zapisana w Księdze Rekordów Guinnessa) przydarzyła się Amerykaninowi Charlesowi Osborne'owi. W 1922 roku w wieku 28 lat nabawił się czkawki pod wpływem stresu podczas uboju świni. Czkawka, początkowo występująca 40 razy na minutę, trwała przez 68 lat. Później zwolniła do 20 razy na minutę. Zakończyła się w lutym 1990. Rok później Charles Osborne zmarł. Przypadłość nie przeszkodziła mu w zawarciu dwóch małżeństw i spłodzeniu ośmiorga dzieci[3].

Przypisy

  1. W. Krysiak, S. Szabowski, M. Stepień, K. Krzywkowska i inni. Hiccups as a myocardial ischemia symptom.. „Pol Arch Med Wewn”. 118 (3), s. 148-51, Mar 2008. PMID 18476462.  Artykuł w formacie PDF
  2. The Merck Manual : objawy kliniczne : praktyczny przewodnik diagnostyki i terapii. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2010, s. 191-193. ISBN 978-83-7609-173-0.
  3. www.guinnessworldrecords.com

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.