Czterej Apostołowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Czterej Apostołowie
Czterej Apostołowie
Autor Albrecht Dürer
Rok wykonania 1526
Technika wykonania panel
Rozmiar 215 x 76 (x2) cm
Muzeum Stara Pinakoteka

Czterej Apostołowiedyptyk namalowany w 1526 przez niemieckiego artystę Albrechta Dürera. Dzieło obecnie znajduje się w zbiorach Starej Pinakoteki w Monachium.

Dürer ofiarował obydwa panele swemu rodzinnemu miastu – Norymberdze – w 1526, w rok po ogłoszeniu przez władze miasta luteranizmu jako oficjalnej religii miejskiej. Obrazy zamiast w kościele (co mogłoby sugerować ich treść) zawisły w ratuszu miejskim.

Pytanie, czy ów „artystyczny testament” Dürera był pomyślany jako niezależne dzieło, czy też stanowił element większej kompozycji, pozostaje otwarte; wiadomo jednak obecnie, że obydwa panele stanowią samodzielny dyptyk, bezsprzecznie zainspirowany doktryną protestancką. Oprócz czterech nadnaturalnej wielkość postaci apostołów (nazwa dzieła jest myląca; na obrazie pojawia się bowiem Ewangelista Marek, który nie był uczniem Chrystusa), widzimy przede wszystkim cztery temperamenty, z których każdy uosabia inne nastawienie do religii.

Na lewym skrzydle, Jan czyta Pismo Święte (ulubionej Ewangelii reformatora Marcina Lutra). Piotr, założyciel Kościoła Rzymskiego, stoi w cieniu Jana, trzymając swój tradycyjny atrybut – klucze do bram niebios. Jan jest żywiołowy (młodość, czerwona szata i rude włosy), Piotr – flegmatyczny (starość, zatroskana mina i wzrok skierowany ku ziemi). Podobnie, na prawym skrzydle, Paweł (starszy, powściągliwy i introspektywny) uosabia melancholię, natomiast Marek (młody, obdarzony przeszywającym spojrzeniem) reprezentuje temperament choleryczny. Podobnie jak Marek, Paweł również nie należał do pierwotnej grupy Dwunastu; później jednak przyjęło się uważać go za apostoła.

Długi cytat umieszczony na dole dyptyku pochodzi z luterańskiego przekładu czterech kojarzonych z namalowanymi postaciami teksów. Dürer wydaje się odrzucać nie tylko hierarchię Kościoła Rzymskiego, lecz również tezy niektórych bardziej bezkompromisowych protestantów. Jako humanista starał się nakłaniać ludzi do korzystania ze zdrowego rozsądku. Jego wprowadzenie do słów czterech apostołów i ewangelistów tłumaczy się następująco: W tych pełnych zamętu czasach książęta docześni winni wystrzegać się poczytywania ludzkich pokus za Słowo Boże. Pan nasz Bóg nie ścierpi przeinaczania Swego Słowa. Baczcie zatem na tych czterech wybitnych ludzi: Piotra, Jana, Pawła i Marka.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]